- İşğal
- Ceyhun Fikrət
-
Bəzən bizim cəmiyyətimizdə elə hadisələr yaşanır ki, bu hadisələr insan həyatına mənfi təsir qoyur. Gənclərin azad düşüncəsinin olmaması, bəzən də, azad fikirləri olan zamanda isə qarşı tərəflərin onları başa düşməməsi, insan həyatının məhv olmasına səbəb olur. Məsələn: əgər bir gənc evlənmək istəyirsə, gərək qohum-əqrabanın nəzərinə görə, xonça bağlayıb, qız evinə getməlidir. Hələ mən bayram günləri gələn zaman qız evinə hədiyyələr göndərməyi demirəm. Sonra oğlan özü üçün toy etmək istəyir, bu zaman oğlan öz dostlarını, evlənəcəyi xanım isə, öz rəfiqələrini toya çağırmalıdır. Amma bəzən, hətta toy zamanında görürük ki, bəzi gənclərin öz həyatı ilə bağlı söz deməyə ixtiyarları olmur. Oğlanın atası deyir ki, iş yoldaşlarım toya gələcək, çünki hörmətli adamlardır, həm də toya yaxşı pul yazdıracaqlar. Anası dillənir ki, bəs mənim adamlarım, hələ rəfiqələrimi demirəm. İndi söhbətimizlə əlaqədar hələ qız evindən danışsam sözüm çox uzun olar. Amma ailə həyatı qurmaq istəyən gənc isə baxır ki, şadlıq sarayındakı yerlər tutulub, daha yer qalmayıb ki, öz adamlarını toyuna çağırsın, daha heç nə deməyib,valideynlərinə qarşı çıxa bilmir. Axı məcburdur, toyu atası eləyir. Əgər həmin oğlan atasına etiraz edib desəydi ki, mən öz toyuma, öz adamlarımı çağıracam, bu zaman isə həmin oğlanı böyüklərə söz dediyi üçün qınayacaqdılar. Çünki evin kişisi gedib bankdan pul götürüb ki, oğlunun toyun etsin. Ola bilər ki, evin kişisi oğluna deyə bilər ki, get toyunu özün elə. Belə halda həmin gənc məcburdur, işğal altında qalsın. Çünki həmişə ailədən aslı qalıb. Deyək ki, toy oldu və gənclər evləndi. Yenə cəmiyyətin gözü bu təzə evlənənlərdədir. Hamı gözləyir ki, uşaq olsun. Uşaq nə oldu? deyənlərin sayı çoxalır. Yenə qohum-əqraba imkan vermir ki, bu iki gənc öz həyatlarını özləri düşünsünlər. Hər kəs düşünür ki, uşaq olmalıdır, əgər uşaq olmasa deməli problemləri var. Yenə dedi-qodular, köhnə fikirlər, meydana gəlir. Deyək uşaq oldu və həmin zaman yeni fikirlər ortaya çıxır. İndi isə deyəcəklər ki, uşağın adın gərək biz qoyaq. Sankı qohum-əqraba SSSR-dir, evlənən gənclər isə Azərbaycandır. Yazmaqla qurtarmaq olmaz bu işləri, amma yazımız hələ davam edir. Bir neçə aydan sonra isə, iş problemi çıxır ortaya. Hə bu gənc evləndi, indi mütləq gərək işləyə, bəs harda? İndi bu hardanı da yazaq. Toydan yığılan pul banka qayıtmalıdır, yaxud evin kişisinin cibinə getməlidir. Vay o gündən ki, toy zamanı pul az yığıla, görün o zaman nə qədər problemlər üzə çıxacaq. Hə harda qaldım, orda qaldım ki, gənc harda işləyə? Tez pul tapıb, onu yaxşı yerə işə düzəldirlər, yoxsa evə pul gətirən olmayacaq. Bəlkə bu gənc öz düşüncəsinə, öz həyatına uyğun iş axtarıb, sonra gələcəyini bu işlə qurmaq istəyir. Amma oğlanı fikirləşən kimdir, yenə SSSR adəti, oğlan bizə işləməlidir və bizim sözümüzlə hərəkət etməlidir. Çünki biz onu işə qoymuşuq. Həmin gəncin bu zaman əgər ağılı olmasa, yəqin ki, (bu fikir bütün gənclərə şamil olunmur) girəcək millətin cibinə. Millətin cibindən, keçəcək dövlətin cibinə. Evdə qorxaq olsa da, öz adamlarından qorxsa da, amma millətin yanında vəzifəsi var axı, gərək hamıya xoh gələ. Bizim millət isə fağır millətdir axı, SSSR-ni görüb, bundan qorxacaq. İndi keçək əsas məsələyə, dünyada yeganə bizim dövlətdir ki, kimə vəzifə verirsən, özünü ağa bilir, özünü hər kəsdən yuxarı bilir. Halbuki vəzifə, O, adama verilir ki, O, millətinin xidmətçisi olsun. Ona verilən maaşdan əlavə heç kimin əlinə baxmasın və cibin kəsməsin. Amma bizdə tərsinədir. Vəzifəyə gələn kimi hami qorxudan buna hörmət edir, həmin qorxanlardan soruşursan ki, kimdir bu? Elə o qorxanlar, quyruq bulayanlar, yaltaqlar deyir: A kişi, məgər tanımırsan? bilmirsən kimdir bu? Filankəs müəllimdir bu. Amma dərinə getsən, baxırsan heç kimdir o. Lakin ata hesabına vəzifəsi var. Əgər onu bu vəzifədən götürüb atsan bayıra, küçə dilənçisindən başqa heç kimdir o. Çünki əvvəldən onun müstəqil fikri olmayıb. Azad düşüncə ilə öz həyatına başlamayıb, həmişə atam, anam, qohum-əqrabam nə deyər prinsipi ilə yaşayıb. Elə bilməyin yaşayıb, deyərdim sürünüb. Sadəcə bizdə var, ata hesabına kişı olmaq. (Cəmiyyətdə bəzi gənclərdə var ki, öz zəhməti hesabına cəmiyyətdə ad qazanıb, fəaliyyət göstərir) Bəlkə də heç bir, ölkədə belə bir şey yoxdur. Bu geriqalmışlıq SSSR-dən keçib bizim boğazımıza. Təəsüflər olsun ki, müstəqil dövlət olmuşuq, amma fikirlərimiz müstəqil olmayıb.
www.ceyhunfikrət.wordpress.com
Baki şəhəri
20.08.2019 ci il
- 523
may 2025, Ceyhun F.
Roni Xamilyon
Dünyamda oldu Sevdirmədi Heç sənsiz Həyat mənə bağlıydı Etdi məni puç sənsiz Dərdlər Yadıma düşmür Deyil mənə vec sənsiz Sən məcbur eyləyirsən Gecələr Yenə......
Roni Xamilyon
Əllərinlə qazdın qəbrimi mənim Gülərək aldın əlimdən canı Günahkar mən özüm səbəbkarsa sən Yenə Aldandim çünki Neynim Bacarmadım Unutmağı Unutmagi Asand bilmə Özünlə......
Roni Xamilyon
Sevdim Dəli rüzgar kimi Dəyə bilmədim tellərinə Qismət olmadı sevib sevilmək Atdım ən dərinə Görsən Bəlkə Bir Yerdə Adımı Ya Şəklimi İntizarda Qoyma Məni Bir......
Roni Xamilyon
Sənə doluyam Sənə Doluyam Hisslərimlə Ya Boğulam Dənizində Ya ömr edim Hər izində Doluyam Bir Qədəh kimi Dəliyəm Gülündə Şeh kimi Yaylım axım......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Məni bilmək istəsən, Bil, mən o mən deyiləm. Gülməyimə baxma sən, Könüldə şən deyiləm. Çəkdiyim acıları, Sevginlə ovuduram. Kövrəlib göz yaşımı, Damla-damla uduram. Məni bilmək......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
ruh kimi gəlib, İpək saçlarına sığal çəkirəm. Eşidib səsini şirin dilindən, Gah şəkər çəkirəm,gah bal çəkirəm. Duyunca həsrəti dəniz gözündə, Sanıram özümü sənin......
Şümşəd Hüseynova
Həyat vaxt ədalətli olmadı. vaxt eyni yerdən baxmaq olmur həyata. Bəziləri həyata bir addım öndə başlayır, bizim kimiləri isə geridən, onların ardınca yaralar......
Şümşəd Hüseynova
Getmək istərəm bir qış səhəri — Qoyub yurdu, eli, şəhəri. Qoy ağlasın hamı, Fəryadlar göyə çəkilsin. Qırx gün verin, Yağışlar yerdən çəkilsin. , Tanrım,......
Şümşəd Hüseynova
Gözlərim yollardan yığışmır bir an, hər tində, hər küncdə . Bayaq da birinə gözüm sataşdı Gözlərim sən sandı, aldandı yenə... Daha dözmür ürək, açılmır......
Şümşəd Hüseynova
Bir payız səhəri gözlərimi açdığım andan üşüyürdüm. Yerim isti idi, ancaq mən niyəsə buz kimi idim. Ağlamaq istədim, ancaq göz yaşlarım qəsdimə durdu. Sanki həyat......