- Adil Məmmədov – Əlli Milyonluq Sıralardan Görünən Imza
- زائـــور اوستاج
-
Əlli milyonluq sıralardan görünən imza
Pərviz Yəhyalı imzası əlli milyonluq Azərbaycan xalqının sıralarından bu gün aydın şəkildə görünür. Bu parlaq imza sadə və eyni zamanda çox möhtəşəmdir. Bəli, bu imza sahibi iddialıdır, dünyanı dəyişməyə, təkcə öz mənsub olduğu, canından əziz bildiyi xalqı üçün yox, eləcə də bütöv bəşəriyyət üçün, sülh üçün, əminamanlıq üçün.
Haqqında söhbət açdığımız insan təbiətən təvazükardır. Onun həyat yoluna, fəaliyyətinə nəzər salanda hansı sahəni qabartmaq istəsən bir az çətinə düşürsən. Haradan başlayasan deyə. O, hələ ilk gənclik illərində fəth etdiyi müəllimlik zirvəzindən, bu zirvəyə gedən yoldakı əzmkarlığından söhbət açmağı əvvələ salmaq daha yaxşı olardı. Pedaqiji fəaliyyətinin ilk illərində, elə ölkə pedaqoji ictimyiyətinin rəğbətini qazanmış, çoxsaylı uğurlara imza atmışdır. Təkcə bir faktı demək kifayyətdir ki, Pərviz müəllim ölkədə üç dəfə (2001,2003, 2008-ci illər) “ ilin ən yaxşı” müəllimi müsabiqəsinin qalibi olmuş yeganə pedaqoqdur. Təbii ki, onun naliyyətləri həmişə təqdir olunmuş və layiq olduğu qiyməti aldıqda da bir ilkə imza atmışdır. Belə ki, Pərviz Yəhyalı ölkə prezidenti tərəfindən “əməkdar müəllim” fəxri adını alan ən gənc müəllim kimi də tarixə düşmüşdür. Burada onun çoxsaylı təltif və mükafatlarını sadalamaq fikrindən uzağıq. Lakin Pərviz müəllimin bütün pedaqoji fəaliyyətinə güzgü tutacaq bir deyimlə kifayətlənəcəyik. Onu öz düşüncəsindən süzülən aforizmi həm də bu günümüzlə necə də səsləşdiyinə isə bəşəriyyətin bütün tərəqqipərvər insanları yəqin ki razılaşar. Pərviz müəllim deyir: “ Bəşətiyyət hansı inkişaf mərhələsində olursa olsun, müəllimlik bütün zamanların ən lazımlı peşəsi olaraq qalacaq”. Bu yerdə onun daha bir aforizmini yazmaq yerinə düşərdi. “ Məktəb mənəvi zənginliyə açılan pəncərə, müəllimsə o pəncərədən doğan günəşdir ki, hərarətindən daim körpə qəlblərinə nur ələnər”
Pərviz Yəhyalı həm də istedadının ziyasını jurnalistikadan da əsirgəməmişdir. Elə əmək fəaliyyətinə də ilk gənclik illərində jurnalist olaraq başlamışdır. Onun özünəməxsus publisist yazı manerası var. Oxucusunu sözlərinin sehrində hadisələrin iştirakçısına çevirmək qədər ovsunlaya bilməsi bacarığı var. Yeri gəlmişkən Pərviz Yəhyalı ritorika məziyyətlərini mükəmməl bilən bənzərsiz natiqlik qabiliyyəti ilə də seçilir. İstənilən auditoriyanı ram edib, həqiqəti insanların eşitmək istədiyi tərzdə çatdırmaq bacarığına sahibdir. Onun yurd sevgisi, vətən təəssübkeşliyi, bayraq müqəddəsliyi, and yerimiz şəhidlərə ehtiramı, tarixlərdən boylanan haqq səsimizi dilə gətirən natiqliyini bir hayqırtılı cəng melodiyasına bənzətməmək mümkün deyil.
Pərviz Yəhyalının nitqləri, publistik yazıları folklordan qaynaqlanan elementlərlə zəngindir. Bu da səbəbsiz deyil. O tarixçi-etnoqraf kimi kənd-kənd, oba-oba gəzib materallar toplayır, araşdırmalar aparır. Bir etnoqraf kimi mənəvi mədəniyyət məsələlərini tədqiq edir. Müxtəlif nüfuzlu elmi jurnallarda işıq üzü görən onlarla elmi məqalələrinin tətqiqat obyekti bir qayda olaraq doğma diyardır.
Pərviz Yəhyalı elimi yaradıcılığını mümkün qədər qısa formada yazmağın yolunu düşünərkən qarşımdakı onun haqqında yazılmış bir oçerkdən sitatı olduğu kimi verməyi məğbul bildim.
Pərviz Yəhyalının elmi məqalələri elmi üslub qaydaları çərçivəsinə sığmır, lakin eyni zamanda onun dili kütləvi seriyadan da deyil. O, bacardıqca dərinə nüfuz edir, tədqiq etdiyi predmeti yazdığı sətirlərdə canlı şəkildə göstərir. Sanballı elmi məqalələrini mən həmişə elmdə hadisə hesab etmişəm. Vəli Əliyev Tarix Elmləri doktoru AMEA müxbür üzvü, professor.
Təəssüf ki, Pərviz Yəhyalı haqqında görkəmli elm xadimlərinin söylədiyi fikirlərin hamısını bu kiçik yazıda vermək olmur.
Haqqında söz açdığımız insanın ədəbi yaradıcılığı isə tənqidçilərin və oxucuların diqqətindən yayına bilməz. İlk hekayəsi “ Qaymaq dadı” nı qələmə alanda 17 yaşı olub. 2008- ci ildə istedadlı nasir kimi onu respublika Yazıçılar birliynə üzv qəbul ediblər. Əsərləri rus, gürcü, eston dilinə tərcümə edilib. Onun özünəməxsus yazı təhkiyəsi var. Hətta Pərviz Yəhyalı yaradıcılığına yaxından bələd olan oxucu onun imzasını görməsə belə, mütləq əsərin müəllifini tanıya bilir. Bəzən onu ifrat naturalizmdə, mağiq realizmə meyillilkdə tənqid edirlər. Ancaq bir həqiqət var ki, Pərviz Yəhyalının həcmcə ən kiçik əsərlərində belə böyük məna yükü daşıyan qatlar var, təsvir etdiyi hadisələri də, təbiəti də oxucusunun özünə inikas etdirməyi bacarır. Oxucu mütaliəni unudub, məhz özünü “qəhrəmanın” yerində hiss edə bilir.
Onun “ Bir günlük yuxu” povesti, “ Bir dəstə yarpız” hekayəsi, “ Arzu şərbəti” novellası təbiət və insan bağlılığını, arzuların da təbiət-insan harmoniyasından doğmasını əks etdirən çox böyük ədəbi tapıntılarıdir. Lakoniklik, yığcamlıq və konkretlik Pərviz Yəhyalı nəsrinin əsas məziyyərlərindəndir.
Pedaqoq, publisist, essesist, nasir, tarixçi, etnoqraf və ən başlıcası ləyaqətli insan olan Pərviz Yəhyalı həm də bir sülh carçısıdır. Ədaləti çoxdan itib-batmış dünyada sülh axtarmaq bəlkə də günümüzün reallığında ironik səslənir. Haqqında söhbət açdığımız şəxs özünün dediyi kimi dünya evində sülhü axtarmır, elə bir model, layihə arayır ki, məhz həmin riçaq dünyaya dayanıqlı sülh gətirsin. Yəqin onun ilk gənclik illərindən gözlərinin qarşısında keçən müharibə acıları, xalqımıza qarşı düşmənlərin olmazın haqsızlığını etməsi, ağrılı itkilərimiz, ikiyə bölünməyimiz, hiper güclərin öz maraqlarından doğan susqunluğu vadar etmişdi onu bu axtarışlara.
Pərviz Yəhyalının dünya evi üçün sülh layihəsi Nobel komitəsinin də diqqətini çəkə bilmişdir. Belə ki, Pərviz Yəhyalı 2015-ci ildən bu ilədək üç dəfə rəsmi olaraq Nobel sülh mükafatına namizəd olmuşdur. Hə, bu uğura iddia israrı da əlli milyonluq xalqın sırasından məhz Pərviz Yəhyalıya məxsusdur. Onun namizədliyini irəli sürənlər yəqin bir gün həqiqətən təklif edilən layihəsinin dünya güclərinin ağlına batacağına inanırlar. Silahların əbədi susduğu, məkr və ədalətsizliyin olmayacağı dünyaya.
Düzdür Beynəlxalq Atom Təhlükəsizliyi təşkilatının kollektiv mükafat kolleksiyasında nümayiş etdirilən nobel sülh mükafatı diplomunda Bəxtiyar Siracov, əslən azərbaycanlı Şirin Ebadi bu ödülü alan azərbaycanlılar kimi tarixə düşüblər. İnanırıq ki, Pərviz Yəhyalı nə vaxtsa Səhm və isteqrazlarda yerləşdirilən və gəlirindən hər il müxtəlif qitələrdən olan lauretlara verilən mükafatı Bakıya gətirəcək.
Hələki onunla biz fəxr edirik, ancaq dünyanın bütövlükdə onunla qürur düyacağına əminik.
Müəllif: ADİL MƏMMƏDOV
ADİL MƏMMƏDOVUN YAZILARI
YAZARLAR.AZ - 117
dekabr 2022, زائـــور ا.
Firuz Mustafa
Payız Süvarisi (kinossenari) Ən adi günlərin birində Paris şəhərində, lap dəqiq desək, Parisin cənubundakı Monparns məhəlləsində yaşayan iş adamı Jüsten Bursenin başına çox......
زائـــور اوستاج
Bilməsin Qoy xəbər tutmasın sevgilim məndən, Nə qərara gəldiyimi bilməsin. Günorta demədən, gecə demədən, Gözyaşımı sildiyimi bilməsin. *** Qırıldı ümidlər, düşdümü suya?! Az qalsın sevincdən......
Firuz Mustafa
Firuz Mustаfа zülmətə аçılаn Qаpı sаnкi həmin аnlаrdа tanrının göz yаşlаrı ilə islаnmış qurbаnlаrı qəbul еtməкdən yоrulmuşdu (каntаtа. rоmаn.) …Qapı… Müəllıfdən “...Qаpı...” 1986-88-ci illərdə qələmə......
Firuz Mustafa
Firuz Mustafanın “Cənnət çiçəyi” romanındakı hadisələr real və irreal zamanların çarpazlaşdığı məkanda baş verir.......
Tural İsmayılov
Adam hər axşam evə qayıdanda əvvəlcə işığı yandırmırdı. Qaranlıqda bir neçə dəqiqə oturur, pəncərədən küçəyə baxırdı. Küçə işıqları qarşıdakı binaların divarlarına düşür, insanların kölgələri bir-birinin......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Onbir il bir sinifdə bir güldük,bir ağladıq. Neçə nurlu sabaha arzu-xəyal bağladıq. Yaddan çıxmır nə məktəb, nə sinif yoldaşları, Ağ məzərli qızların göyərçin baxışları. Məktəblə......
Firuz Mustafa
Ədəbiyyat. Ədəbi şəxsiyyətlər. Bakı-2023 Sizə təqdim olunan kitabda Firuz Mustafanın ədəbiyyat və ədəbi şəxsiyyətlər......
Firuz Mustafa
Sаbır Bəşırоv (fəlsəfə doktoru) : Idrakla Hissin Vəhdəti Ədəbi portret Bakı “Araz”-2012 Elmi redaktor: Bədirxan Əhmədov Redaktor: Lalə Musaqızı Sabir Bəşirov : İdrakla......
Firuz Mustafa
Qeydlər Etüdlər Bakı-2027 Təqdim edilən kitabda Firuz Mustafanın müxtəlif vaxtlarda qələmə aldığı çaparaq qeydlər, gündəliklərdən......
Firuz Mustafa
Посвящается тебе, Фируз МУСТАФА ...................................................................................... Sənə həsr olunur, В книге, представленной вниманию читателей, собраны образчики поэзии, т.е. стихи посвященные Фирузу Мустафу. Среди авторов......