- Dünyanın ən böyük səhvi
- Zaur Ümumbəşər
-
Yağışlı havada on dəqiqədir ki, gözlədiyi avtobus gəlib çatdı. Gənc oğlan yağış damlalarından qorunmaq üçün büzüşərək avtobusa daxil oldu. Yorğun olduğu üçün boş yerlərdən birində əyləşdi. Yanında doqquz-on yaşlı uşaq oturmuşdu. Gənc adam, uşağın yanında oturduğunu o zaman anladı ki, uşaq danışmağa başladı. Təxminən dörd, beşinci sinifdə oxuyan yaşda olan uşaq, gənc adama baxmadan, amma ona ünvanlayaraq soruşdu:
- Məktəb ləvazimatları mağazasının arxasında dəllallar var deyirlər. Onlar orda olurlar?
Gənc adam əvvəlcə elə bildi ki, uşaq öz-özünə danışır. Başını ona tərəf çevirərək uşağın görünüşünü süzdü. O, köhnəlmiş, su keçirən cırıq ayaqqabılarda idi. Əynində yamaqlı, nimdaş şalvar var idi. Uşağın ona baxaraq cavab gözlədiyini gördükdən sonra başa düşdü ki, sual ona ünvanlanıb. Avtobusda heç vaxt bu yaşda bir uşaqdan sual eşitmədiyi üçün təəccübləndi. Uşağın istinad etdiyi mağazanı və oradakı dəllalları tanıdığı üçün cavab verdi:
- Hə, orada olurlar. Orada kafe var, indi hava yağmurludur, yəqin kafedə oturmuş olarlar.
- Neçəyə qədər işləyərlər?
- Dəqiq bilmirəm...
- Mənə deyiblər, saat yeddiyə qədər. Siz də dəllalsınız?
- Yox.
Bu qısa söhbətdən sonra bir müddət ikisi də dinməz oturdular.
Gənc adamı qarşısıalınmaz maraq bürüdü. Axı bu yaşda uşağın nəyinə gərəkdir dəllal? Bəlkə maraq üçün soruşur? Yox, neçəyə qədər işləmələrini öyrənmək istəyirsə, deməli, maraq üçün soruşmur, dəllallarla işi var.
Uşağın düşəcəyi dayanacağa az qalmış, gənc adam qərara aldı ki, ondan soruşsun. Üzünü ona tutaraq dedi:
- Bəs nəyə görə dəllalları axtarırsan ki?
Uşaq bir qədər duruxdu və udqunaraq cavab verdi. Səsləndirdiyi cümlə gənc adamın başını gicəlləncirdi.
- Anam xəstədir..., müalicəsi üçün böyrəyimi satmaq istəyirəm.
O bu cür şeyləri həmişə xəbərlərdə eşidirdi, amma əhəmiyyət vermirdi. Gənc, hər zaman söhbət əsnasında həmsöhbətlərinin səhvlərini tutmağa adət etmişdi. Bu dəfə isə uşağın dediyi cümlə qarşısında aciz qalmışdı. Cümlədə səhv var idi. Dəllal daşınmaz əmlak işlərinə baxır, böyrək yox. Amma bu elə də böyük səhv deyildi. Ən böyük səhv uşağın belə bir cümləni dilinə gətirməsi idi. Dünyada heç bir bəşər övladı belə bir cümlə söyləyə bilməz, bu yaşananlar ən böyük səhv idi. Bu bütün insanlığın kobud səhvi idi. Ən böyük səhv qala-qala, uşağa “dəllallar daşınmaz əmlak satırlar, böyrək yox” deyib, onun səhvini tutmaq, ya da “uşaqsan, səni aldadıb böyrəyini alarlar, amma pulu verməzlər, düzgün adamların yanına get” demək vicdansızlıq olardı. Belə səhvləri tutmaq üçün ilk öncə uşağın böyrəyini satmaq istəməsini normal qəbul etmək lazım idi.
Gənc adam donub qaldı, susdu. Avtobusdakı digər sərnişinlər öz işlərində idilər, söhbət edib, deyib-gülürdülər. Heç kəs, bu cırıq ayaqqabılı, yamaqlı şalvarlı on-on bir yaşlı uşağı görmürdü. Heç kəsin ağlına belə gəlməzdi ki, o, bu avtobusa böyrəyini satmağa yollanmaq üçün minib.
Avtobus dayanacağa çatanda, uşaq düşmək üçün gənc adamdan icazə istədi:
- Çox sağolun, mən gedirəm.
Uşağın çox nəzakətli danışığı gənci daha da mütəəssir edirdi. Adam uşağa baxaraq ağzını açıb danışdı. Dodaqlarını tərpədirdi, səs isə çıxmırdı. Səsi batmışdı. Təkbaşına edə biləcəyi bir şey yox idi. Bu onun təkbaşına edə biləcəyi iş deyildi. Bu bir bəşəri səhv idi və bunu düzəltməkdə də bəşəriyyət məsuliyyət daşıyırdı.
Uşaq çıxış qapısına doğru gedəndə ayaqqabısının kənarından, çox kiçik, cındır parça hissəsi soyulub yerə düşdü. Əvvəlcə, qayıdıb götürmək istədi, amma sürücünün “cəld ol, cəld ol!” sözlərindən sonra həsrətlə son dəfə ayaqqabısından soyulub düşən cındır parçasına baxdı və çönüb gedərək avtobusdan düşdü. Geriyə baxmadan, başını aşağı sallayıb, ayaqlarını yerlə sürüyərək dəllallar kafesinə doğru hərəkət etdi.
Gənc adamın hələ də səsi çıxmırdı. Həmişə həmsöhbətlərinin danışığında səhvlər tutan adamda, bu dəfə balaca uşaq səhv tutmuşdu. Özü də dünyanın ən böyük səhvini...
31.01.2019
- 164
fevral 2019, Zaur Ü.
Firuz Mustafa
Payız Süvarisi (kinossenari) Ən adi günlərin birində Paris şəhərində, lap dəqiq desək, Parisin cənubundakı Monparns məhəlləsində yaşayan iş adamı Jüsten Bursenin başına çox......
زائـــور اوستاج
Bilməsin Qoy xəbər tutmasın sevgilim məndən, Nə qərara gəldiyimi bilməsin. Günorta demədən, gecə demədən, Gözyaşımı sildiyimi bilməsin. *** Qırıldı ümidlər, düşdümü suya?! Az qalsın sevincdən......
Firuz Mustafa
Firuz Mustаfа zülmətə аçılаn Qаpı sаnкi həmin аnlаrdа tanrının göz yаşlаrı ilə islаnmış qurbаnlаrı qəbul еtməкdən yоrulmuşdu (каntаtа. rоmаn.) …Qapı… Müəllıfdən “...Qаpı...” 1986-88-ci illərdə qələmə......
Firuz Mustafa
Firuz Mustafanın “Cənnət çiçəyi” romanındakı hadisələr real və irreal zamanların çarpazlaşdığı məkanda baş verir.......
Tural İsmayılov
Adam hər axşam evə qayıdanda əvvəlcə işığı yandırmırdı. Qaranlıqda bir neçə dəqiqə oturur, pəncərədən küçəyə baxırdı. Küçə işıqları qarşıdakı binaların divarlarına düşür, insanların kölgələri bir-birinin......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Onbir il bir sinifdə bir güldük,bir ağladıq. Neçə nurlu sabaha arzu-xəyal bağladıq. Yaddan çıxmır nə məktəb, nə sinif yoldaşları, Ağ məzərli qızların göyərçin baxışları. Məktəblə......
Firuz Mustafa
Ədəbiyyat. Ədəbi şəxsiyyətlər. Bakı-2023 Sizə təqdim olunan kitabda Firuz Mustafanın ədəbiyyat və ədəbi şəxsiyyətlər......
Firuz Mustafa
Sаbır Bəşırоv (fəlsəfə doktoru) : Idrakla Hissin Vəhdəti Ədəbi portret Bakı “Araz”-2012 Elmi redaktor: Bədirxan Əhmədov Redaktor: Lalə Musaqızı Sabir Bəşirov : İdrakla......
Firuz Mustafa
Qeydlər Etüdlər Bakı-2027 Təqdim edilən kitabda Firuz Mustafanın müxtəlif vaxtlarda qələmə aldığı çaparaq qeydlər, gündəliklərdən......
Firuz Mustafa
Посвящается тебе, Фируз МУСТАФА ...................................................................................... Sənə həsr olunur, В книге, представленной вниманию читателей, собраны образчики поэзии, т.е. стихи посвященные Фирузу Мустафу. Среди авторов......