...
  • “Dərdim, Sevincim” - Ildırım Əkbəroğlu
  • Yazarlar.AZ

  • (Sonetlər çələngi 15 nəğmədən ibarətdir. Nəğmələr doğma Azərbaycanımıza həsr edilib! Dərdim, sevincim, Azərbaycanım…)
    I
    Olmasın, olmasın sənsiz bir günüm,
    Ancaq qucağında uyuyaram mən.
    Kimə yetə bilər harayım, ünüm
    Əgər sən olmasan, ey ana Vətən.

    Qdludur torpağın əzəldən, başdan
    Dağlarda qarın da qığılcım çaxar.
    Sənin ürəyini döyündürən qan
    Mənim də qəlbimdən dolanıb axar.

    Nahaqdan qəlbimə dəyən olanda,
    Payız səması tək qəlbim dolanda,
    Ummuşam gülndən, çiçəklərindən.

    Fikirlər uçdumu uzağı çəkər,
    Görüb dərdlərini sızlasam əgər
    Demə uşaq kimi ağlar, kürəm mən.

    II

    Demə uşaq kimi ağlar, kürəm mən.
    Sənin çəkdiklərin tarixdə azmı.
    Sökülən, danılan, dağ çəkdirilən
    Bir ana övladı de, ağlamazmı?

    Çiçəklər içində çiçəyin incə,
    Nəğmən nəgmələrə ilk cığır açdı.
    Elə bir ocağa döndü ki, Gəncə
    Bütöv yer üzünə nurunu saçdı.

    Dildən dilə düşdü şöhrətin, adın
    Çoxları üstünə oynatdı atın.
    O gündən qaraya tutuldu günüm.

    Eh, bir də həyatda deyilki yalan
    Pis gözə bıçaqdır qiymətli olan
    Eşit, Azərbaycan, başına dönüm.

    III

    Eşit, Azərbaycan, başına dönüm,
    Çiçəklər oxşayar, tikanlar dalar.
    Yadından çıxıbmı “Məvailər”im…
    Qiymətli zər kimi oğurlandılar.

    Vətən yanğısıdır, Vətən yanğısı,
    Insan ürəyində dərdin dərini.
    Bəlkə də dönəndə durna sırası
    Oxuyur onların nəğmələrini.

    Dəyişən dəyişib, qalanlar qalır,
    Kimi üz çevirib astarın salır.
    Tarixsə dəyişməz həməndir, həmən.

    Pərvanə vurğundur yanarsa şamda,
    Bəzən qovurlanıb, sızıldasam da
    Sənin şöhrətinlə öyünürəm mən.

    IV

    Sənin şöhrətinlə öyünürəm mən
    Dillərdə əzbərin birmi, ikimi.
    Saysız övladın var dillərdə gəzən,
    Həsən oğlu kimi, Nizami kimi

    Çoxu çiçək olub öz çəmənində
    Olana olan tək qiymət verən az.
    Qarşımda eşmirəm ocağı mən də
    Sənin çiçəyindən gülündən olmaz.

    Düşüb şerləri hey dildən-dilə
    Sənin Nizaminin hikməti ilə
    Ilkin açmadımı dünyada bahar.

    Azmı çürüyübdür qılınclar qında,
    Ulu əsrlərin ulu yolunda
    Qartal duruşun var, qartal adın var.

    V

    Qartal duruşun var, ulu adın var.
    Cır meyvə gətirməz cır deyilsə tum.
    Doğuldun, bələyin oldu dümağ qar
    Qurdu beşiyini Turan xatunun.

    Qəlbinin mayası od idi deyə
    Oğlun da, qızın da pir bildi odu.
    Sənin sevincinə, yaşına yiyə,
    Ağsaqqal seçdilər Dədəm Qorqudu.

    Başsız el-obadan əksilməz qada,
    Ixtiyar sahibi şah olubsa da,
    Sözü ötən olub ağsaqqalının.

    Bir alaq kökündən göyərər mini
    Necə ki, görmədin Aruz kimini,
    Başından aşıbdır dövlətin, varın.

    VI

    Başından aşıbdır dövlətin, varın
    Var-dövlət daş-qaşdır, qızıldır məgər?!
    Şerin var bir bəndi fateh şahların
    Bütöv sərvətinə, zərinə dəyər.

    Çox düşüb kəsərdən baş kəsən yaraq,
    Kəsərdən düşməyib sözün sətiri.
    Haq sözü daş-qaşdan üstün tutaraq
    Dahi olmadımı oğlun Xəqani.

    Nə olsun çoxları özündən deyib,
    Həmişə başını aşağı əyib
    Meyvəli ağaclar, ay gözümə nur.

    Keçib qanımıza qəlbindəki köz,
    Nahaqdan üzünə haqq dediyin söz-
    Dünyanın özünə çıraq olubdur.

    VII

    Dünyanın özünə çıraq olubdur.
    Bir el yolunda da çıraq yandıran.
    Dilindən köz alıb, dağından qürur
    Yoluna nur oldu Xətai balan.

    Çox tapdaq olmuşdun düşmənə, yada
    Boynu bükülüydü açan gülün də.
    Həsrəti qürbətdə zoğ atdısa da
    Füzuli axır ki, ötdü dilində.

    Doğma havasını çalmaq dəmində,
    Ötə bilərsə də özgə simində….
    Daha gözəl ötüb öz simi tarın.

    Demə ki, dərd deyil, dərdsə də azdır.
    Şerini özgənin dilində yazdı
    Sinəndə göz açan söz sərrafların.

    VIII

    Sinəndə göz açan söz sərrafların
    Vaxt olub çiçəkcə anılmayıblar.
    Dilləri dillərdə ötüb onların,
    Ancaq haqq yolunda yanılmayıblar.

    Fəzlullah Nəimin iki bölünüb,
    Dözmüsən dərdini sən uda-uda.
    “Ənəlhəqq” söyləyib Allaha dönüb,
    Nəsimi – dərisi soyulubsa da.

    Tarix canı deyib hər soyan kəsə
    Ancaq görmüşük ki, soyulan isə
    Haqqın yollarına şəfəq, nur salıb.

    Onunla fəxr edib öyündüm ki, mən-
    Talanıb, soyulub, danılsan da sən,
    Çoxunun gözləri əlində qalıb.

    IX

    Çoxunun gözləri əlində qalıb
    Baxma ki, çoxları daş atıb sənə .
    Nadir əsərlərin azmı talanıb,
    Dönüb özgələrin qiymətlisinə.

    Söz də tarix deyil hər yetən dana,
    Qarğa verə bilməz bül-bül yerini.
    Məgər çıxmadımı, de öz adına
    Bodenşted Vazehin nəğmələrini?…

    Qələm dediyini deyə bilməz ox,
    Bu həyat yolundsa çox görünüb, çox,
    Talayan alçalıb, soyan alçalıb.

    Elə soyulmağın dərddimi təkcə,
    Yox, sənə can atıb yetişmədikcə….
    Çoxunu dərd alıb, fikir-qəm alıb.

    X

    Çoxunu dərd alıb, fikir-qəm alıb,
    Sən çiçək açdıqca, gətirdikcə bar.
    Bəzən də illərcə qonağın qalıb,
    Sənə quyu qazan, tor quran da var.

    Yolunda keçsək də, bir, canımızdan,
    Uyduq neçəsinin əməllərinə.
    Özümüz sıyrılıb öz qınımızdan,
    Qırdıq özümüzü düşmən yerinə.

    Qeyrət məqamında uduzmuşuq biz-
    Elə ki, bilinib kəramətimiz,
    Səni döndəriblər yola, səkiyə.

    Sənin çörəyini yeyənlər ki, var,
    Çox məqam gözləyib, çox göz qoyublar,
    Qızıl qanını da sorsunlar deyə.

    XI

    Qızıl qanını da sorsunlar deyə
    Sərhədlər keçiblər, dağlar aşıblar.
    Zoru keçməyəndə keçib hiyləyə,
    Söz verib, and içib “qardaşlaşıblar”.

    Eləı ki hiylənin yırtılıb qını,
    Əvvəl qeyrətini veriblər bada.
    Dartıb bədənindən şah damarını,
    əmzik tək əmiblər onu sonra da.

    Xəncər qayıdarmı sipər yoxdusa ,
    Övlad ürəyində təpər yoxdusa…..
    Ay anam, nə xeyri deyilən sözün.

    Mənim də öz gücüm çatır dilimə,
    Ay Vətən, günahkar özünsən demə.
    Bil, alnın açıqdır, bil, ağdır üzün.

    XII

    Bil, alnın açıqdır, bil, ağdır üzün.
    Səndə sınmaz olan duruşa əhsən .
    Ay elim, ay obam, fikir ver özün,
    Bu dərdə sənsən ki, tab gətirmisən.

    Bir de hansı qartal uça bilərdi
    Bircə qandıyla zirvə tənində.
    De, hansı torpaqda çiçək gülərdi
    Sənin torpağın tək darda, çətində.

    Paklıq ələnibdir səndəki oda,
    Bir gözün həmişə ağlayıbsa da
    Əsrlər içində gülüb bir gözün.

    Baxıb keçmişinə balan kimi mən,
    Üz tutub deyirəm, inan, ürəkdən
    Bütövdür yerişin, bütövdür sözün.

    XIII

    Bütövdür yerişin, bütövdür sözün
    Belə bir gedişi ariflər anlar.
    Qaranlıq uçruma bürünsələr də,
    Büdrəməz heç zaman bütöv olanlar.

    Mən də bir övladam yuxusu sərsəm,
    Taleh gəncliyimlə oynadı oyun.
    Adına zərrəcə ləkə gətirsəm,
    Qoy gəlsin burnumdan çörəyin, suyun.

    Özümə qənimmiş mənim bu andım….
    Ömür yollarında sərtlik qazandım….
    Alnımı daşlara hey döyə-döyə.
    Iki yad ocağa bölünməz bir ev,
    Ay Vətən, qəlbimdə bütövsən, bütöv,
    Qəlbini bölsə də Araz ikiyə.

    XIV

    Qəlbini bölsə də Araz ikiyə,
    Nəğməni bir tonda çalan tarın var.
    Üz tutub o taya “Şəhriyar” deyə
    Səsinə səs verən Bəxtiyarın var.

    Bir ağac kökündən söylə bir mənə
    Iki özgə ağac çıxa bilərmi?!
    Bir çay əsrlərlə biri-birinə
    Söykənən dağları yıxa bilərmi?!

    Açdım əllərimi qucam mən səni
    Tikanlı məftillər qoymur birini,
    Biri də halsızdır başına dönüm.

    Təki hürsün itin, yansın çırağın,
    Təki məndən olsun gələn sorağın,
    Olmasın, olmasın sənsiz bir günüm.

    XV

    Olmasın, olmasın sənsiz bir günüm,
    Demə uşaq kimi ağlar, kürəm mən.
    Eşit, Azərbaycan, başına dönüm
    Sənin şöhrətinlə öyünürəm mən

    Qartal duruşun var, ulu adın var.
    Başından aşıbdır dövlətin, varın
    Dünyanın özünə çıraq olubdur.
    Sinəndə göz açan söz sərrafların.

    Çoxunun gözləri əlində qalıb
    Çoxunu dərd alıb, fikir-qəm alıb
    Qızıl qanını da sorsunlar deyə

    Bil, alnın açıqdır, bil, ağdır üzün.
    Bütövdür yerişin, bütövdür sözün
    Qəlbini bölsə də Araz ikiyə…

    Müəllif: İLDIRIM ƏKBƏROĞLU

    Allah rəhmət eləsin… Ruhu şad olsun… Bu şeir (sonetlər) “İldırım Əkbəroğli – 70” layihəsi çərçivəsində N : 01 qeydi ilə yayımlanır. Eyni zamanda bu layihə çərçivəsində İldırım Əkbəroğlunun 70 illik yubileyi münasibəti “Yazarlar” jurnalının xüsusi buraxılışı formasında nəşr olunacaq “İldırım Əkbəroğli – 70” kitabına daxildir.

    USTAC.AZ

    WWW.YAZARLAR.AZ VƏ WWW.USTAC.AZ

    Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

    • dekabr 2019, Yazarlar.az

  • 195
Daa Dimə (Şəki ləhcəsində yumoristik şeir)

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

O gün Şəkiyə getdik, Yaxşı görək, daa dimə. Eşit,gör nə eşitdik, Yaxşı görək, daa dimə. Xan qayıdıf gəlitdi, Halımıza gülütdü. Bə diyirdoz ölütdü? Yaxşı görək,......

Haindi (Şəki ləhcəsində yumoristik şeir)

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Bu yerlərdə bir el var, Bilooz,diyim haindi. Burda şipşirin dil var, Cözoo yiyim haindi. Hayva böyun əyitdi, Sararalıtdı,dəyitdi. Ceem cööm cəlitdi? Toydan ciyim haindi. Giriş......

Zər Qafiyə Quqquluqu Satira

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Gəl açaq biz xoruza bir qafiyə , Quqquluqu. Hələ kimsə yazmayıb,sirr qafiyə Quqquluqu. Paylaşır öz səsini mələk gördükdə bu qərib, Dərk etməz insan oğlu dürr......

Dəvənin Etirazı

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Niyə kinli olduğun soruşdular dəvədən. Dəvə də,hirsli-hirsli tez çıxdı hövsələdən. Dedi: -mən bu həyatın acısını yaşadım, Duz dedilər daşıdım. Qənd dedilər daşıdım. Canla-başla getmişəm ağamın......

Baxarıq

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Alar qucağına bizi bu dünya, Biz ona lap körpə yaşdan . Açıb vərəqlərik hər səhifəsini, Çalışıb əvvəldən,başdan . Aldadar dünyanın ləzzəti,duzu, İstərik çoxunu,bəs edər azı.......

Dəniz insan kimidir

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

gizlədər hər sirrini. Saxlar əl çatmaz yerdə zinətini,dürrünü. Baxıb göyün üzünə, sinəsi qübar eylər. Pıçıldaşar ləpələr, həya eylər,ar eylər. ,......

Bizim nağıl

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Biri vardı, biri yoxdu, olan səndin, olmayansa sənsiz günüm. Nə azıydı,nə çoxuydu, səndən qeyri gün yoxuydu başqasını düşünüm. Bir sən vardın, düşüncəmin sənsiz günü yox......

Qadın

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Öz könül bağına baxsan azacıq, Görərsən ətirli çiçəkdi . Alıb ətrafını qönçə,tumurcuq, Açılan təzətər ləçəkdi . sız bir dünya dəyməz gözünə, Kimdi sığdırmayan onu özünə?......

Bakı qəzəl

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Görərsən gəzsən əgər dünyada bir danə Bakı. Xəzərin sahilində bərq vuran dürdanə Bakı. Xəzərdir badəsində meyxoş edən piyaləsi, Əyləşibdir taxtında bənzəyir sultanə Bakı. Canıının parçasıdır......

Səni düşünürəm

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Burda hər tərəfi qar örtüb gülüm, Yenə xəyallarım baş alıb göyə. Birgə seyr edəydik,istədi könlüm, Düşündüm sən qarı sevirsən deyə. Qartop oynayaydıq uşaqlar kimi, Ayaq......