...
  • Ulduzlar susanda
  • Tural İsmayılov

  • İnsanlar kainatın nə qədər böyük olduğunu həmişə səhv təsəvvür etmişdilər.

    Onlar milyardlarla qalaktikanın, trilyonlarla ulduzun və saysız-hesabsız planetin olduğunu bilirdilər. Amma böyüklüyü rəqəmlərlə ölçmək mümkün deyildi. Kainat böyük deyildi.

    Kainat insanın düşünə biləcəyindən daha böyük idi.

    2049-cu ilin dekabrında Yer kürəsinin bütün rəsədxanaları eyni hadisəni qeydə aldı.

    Ulduzlar susmuşdu.

    Onlar sönməmişdi. Partlamamışdı. Yox olmamışdı.

    Sadəcə artıq heç bir ulduzdan Yerə işıq gəlmirdi.

    Astronomlar əvvəlcə cihazların xarab olduğunu düşündülər. Sonra peykləri yoxladılar. Ardınca başqa ölkələrin rəsədxanaları ilə əlaqə saxladılar.

    Nəticə eyni idi.

    Kainat qaranlığa qərq olmuşdu.

    Yalnız bir ulduz istisna idi.

    Onun adı yox idi.

    Heç bir kataloqda qeyd olunmamışdı.

    Və ən qəribəsi o idi ki, həmin ulduzun işığı Yerə cəmi səkkiz dəqiqəyə çatırdı.

    Bu isə o demək idi ki, ulduz Günəş sisteminin içində idi.

    Amma Günəş sistemində belə bir ulduz yox idi.

    Astronom Elvin Məmmədov üç gecə yatmadı.

    O, ekran qarşısında oturub həmin işığı izləyirdi.

    Dördüncü gecə işıq dəyişdi.

    Bir dəfə yanıb-söndü.

    Sonra ikinci dəfə.

    Sonra üçüncü.

    Elvin ekrana baxıb pıçıldadı:

    — Bu, siqnaldır.

    Yanındakı alim başını yellədi.

    — Ulduzlar siqnal göndərmir.

    Elvin cavab vermədi.

    Çünki ekranda artıq dördüncü işıq yanırdı.

    Sonra beşinci.

    Altıncı.

    Yeddinci.

    İşıqlar bir-birinin ardınca yanırdı.

    Elvin qəfildən qalxıb lövhəyə yaxınlaşdı.

    İşıqların ardıcıllığını yazdı.

    Sonra donub qaldı.

    Bu, riyazi kod deyildi.

    Morse deyildi.

    Heç bir insan dilinə bənzəmirdi.

    Amma Elvin onu anlayırdı.

    Mesaj çox sadə idi:

    **“Nəhayət, bizi gördünüz.”**

    Otaqda heç kim danışmadı.

    Bir neçə saniyə sonra yeni mesaj gəldi.

    **“İndi sizə bir sual verəcəyik.”**

    Elvin nəfəsini saxladı.

    Üçüncü mesaj gecikdi.

    Sonra ekranda yalnız bir cümlə göründü:

    **“Siz özünüzü nə vaxtdan canlı hesab edirsiniz?”**

    Heç kim cavab vermədi.

    Çünki bu sualın elmi cavabı yox idi.

    Yer üzündə milyonlarla insan eyni anda göyə baxırdı.

    Küçələrdə insanlar dayanmışdı. Televiziya kanalları susmuşdu. Telefon şəbəkələri yüklənmişdi.

    Hamı eyni şeyi gözləyirdi.

    Dördüncü mesaj gəldi:

    **“Biz sizi çoxdan müşahidə edirik.”**

    Beşinci:

    **“Sivilizasiyalarınız yarananda.”**

    Altıncı:

    **“Müharibələriniz başlayanda.”**

    Yeddinci:

    **“Savaşları yaratdığınız zaman.”**

    Səkkizinci:

    **“Onları öldürdüyünüz zaman.”**

    Elvinin gözləri böyüdü.

    Sonuncu mesaj isə digərlərindən fərqli idi.

    Cəmi üç söz.

    **“İndi növbə sizindir.”**

    Həmin anda bütün ulduzlar geri qayıtdı.

    Göy əvvəlkindən də parlaq idi.

    Amma bir şey dəyişmişdi.

    İnsanlar ilk dəfə ulduzlara baxanda uzaqlıq hiss etmədilər.

    Yaxınlıq hiss etdilər.

    Sanki kainat onları müşahidə edən nəhəng bir göz idi.

    Sanki hər ulduz bir yaddaş idi.

    Sanki gecə səması milyonlarla il əvvəl ölmüş sivilizasiyaların sonuncu cümlələrini qoruyurdu.

    Elvin rəsədxananın damına çıxdı.

    Səhər açılırdı.

    Üfüqdə Günəş görünürdü.

    O, Günəşə baxarkən cibindəki telefon titrədi.

    Ekranda naməlum nömrədən bir mesaj vardı.

    **“Qorxma.”**

    Bir neçə saniyə sonra ikinci mesaj gəldi:

    **“Siz birinci deyilsiniz.”**

    Elvin uzun müddət ekrana baxdı.

    Sonra üçüncü mesaj gəldi:

    **“Amma sonuncu da olmayacaqsınız.”**

    Günəş yüksəldi.

    Yer öz orbitində hərəkət etməyə davam etdi.

    İnsanlar işə getdi.

    Mağazalar açıldı.

    Avtobuslar küçələrdən keçdi.

    Uşaqlar məktəbə yollandı.

    Həyat əvvəlki kimi görünürdü.

    Amma həmin gündən sonra insanlar gecələr göyə başqa cür baxmağa başladılar.

    Çünki artıq hamı bir şeyi bilirdi:

    Kainat boş deyildi.

    Sadəcə çox uzun müddət idi ki, susurdu.

    Və indi danışmağa başlamışdı.
  • sentyabr 2026, Tural İ.

  • 188
Fəlsəfə işığında

Firuz Mustafa

Fəlsəfə Işığında Bakı-2025 Bir daha fəlsəfə haqqında... Təkcə hansısa elmi auditoriyada deyil, hətta sosial şəbəkələrdə də arabir bu cür suallarla rastlaşırıq: “Filosof kimdir?”......

Пьесы. Pyeslər. Rusca-3

Firuz Mustafa

Iıı том Pièce Баку -2026 Фируз Мустафа Пьесы Iıı том Редактор: Г.Мустафаева Творчество Фируза Мустафы как философа, прозаика и драматурга, знакомо широкому......

Adamın kölgəsi

Tural İsmayılov

Bir səhər bir adam oyandı və gördü ki, kölgəsi yoxdur. Əvvəlcə qorxdu. Sonra güzgüyə baxdı. Hər şey qaydasında idi. Üzü, əlləri, ayaqları yerindəydi. Sadəcə kölgəsi......

Повесть. Рассказы. Rusca

Firuz Mustafa

Творчество Фируза Мустафы, как философа, прозаика и драматурга, знакомо широкому кругу......

Pоманы. Romanlar. Rusca

Firuz Mustafa

В новую книгу Фируза Мустафы включены два его романа. Автор представляет своим читателям возможность......

Gündəliklər. 5-ci cild

Firuz Mustafa

Gündə Bir Kərpic Düşər... (Gündəliklər.Etüdlər) 5-ci cild Bakı-2026 Fi¬ruz Mustafa Gündə bir kərpic düşər... (gündəliklərdən sətirlər) 5-ci cild Sizə təqdim olunan “Gündə bir......

Gündəliklər. 1-ci cild

Firuz Mustafa

Gündə Bir Kərpic Düşər... (“Gündəliklər”dən sətirlər) (1-ci Cild) Bakı-2026 Fi¬ruz Mustafa Gündə bir kərpic düşər... (gündəliklərdən sətirlər) (1-ci Cild) Sizə təqdim olunan “GündəLİKLƏR”......

Bir bənd

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Gəl bir tikə şeir yeyək,acmışam Bu süfrəyə misra düzün,bənd düzün. Halovardan,gəraylıdan,qoşmadan Şirni düzün,noğul düzün,qənd düzün....

Bilmədim

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Neynim? Mən də,belə azqanan oldum, Burnumdan uzağı görə . Sənə ürəyimi versəm də gülüm, Ömrümü,günümü verə . Bülbülü kədərmiş,qəmmiş oxudan. Həsrətmiş gözlərdən sellər axıdan. Xəyala......

Пьесы. Pyeslər. Rusca-2

Firuz Mustafa

ПЬЕСЫ Iı том Pièce Баку -2026 Редактор: Г.Мустафаева Творчество Фируза Мустафы как философа, прозаика и драматурга, знакомо широкому......