- İşıq və kölgə arasında ( bir pərdəlik fəlsəfi dram)
- Tural İsmayılov
-
Bir pərdəlik fəlsəfi dram
— Həqiqət heç vaxt ölmür, yalnız gizlənir —
PERSONAJLAR
KƏNAN — yaşlı bir müəllim, həyatını həqiqəti axtarmağa həsr etmiş
LEYLA — onun gənc tələbəsi, şübhəçi və istedadlı
YOLÇU — naməlum bir qərib, nə gəlişi, nə gedişi bilinən
Məkan: Köhnə bir kitabxananın son otağı. Yağış yağır.
Zaman: Axşamın alatoranı.
* * *
PƏRDƏNİN AÇILIŞI
[Kənan pəncərənin önündə dayanıb yağışa baxır. Leyla bir kitabı vərəqləyir. Otaqda yalnız bir lampa yanır.]
LEYLA
Müəllim... bu kitabda yazılanlara inanmaq olarmı? Hər kəs özünəməxsus həqiqəti yazıb. Bəs hansı doğrudur?
KƏNAN
Sual düzgündür. Amma cavabı axtarmazdan əvvəl soruş: həqiqət nədir ki?
LEYLA
Həqiqət... olduğu kimi olan şeydir. Dəyişməyən. Sabit.
KƏNAN
Elə düşünürsən? Bax bu yağışa. Damcılar düşür, birləşir, axır, buxarlanır, yenidən yağış olur.
Hansı an həmin su "həqiqi" sudur?
[Leyla kitabı qapadır. Düşünür.]
LEYLA
Yəni... həqiqət daim dəyişir?
KƏNAN
Yox. Dəyişən yalnız onun görünüşüdür. Suyun mahiyyəti dəyişmir —
axmaq, birləşmək, can vermək. Bu onun həqiqətidir.
[Qapı döyülür. Heç kim gözləmirdi. Leyla qapını açır — Yolçu içəri girir, üst-başı islanmış.]
YOLÇU
Bağışlayın. Sığınacaq axtarıram. Yalnız bir anlığa...
KƏNAN
Buyurun. Kitabxanada hamı sığınacaq tapır.
[Yolçu içəri girir. Divarları süzür. Kitablara baxır. Uzun bir sükut.]
YOLÇU
Bu qədər söz... bu qədər həqiqət iddiası. Hansı biri doğrudur görəsən?
LEYLA
Biz də elə bu barədə danışırdıq!
YOLÇU
Mən çox yerə getmişəm. Çox insanla danışmışam.
Hər kəs öz həqiqətinin tək həqiqət olduğunu söylədi.
Amma hamısı bir-birinə zidd idi.
KƏNAN
Bəs sizi bu ziddiyyətlər məyus etdimi?
YOLÇU
Əvvəlcə — bəli. Sonra anladım ki, hər ziddiyyət bir qapıdır.
[Leyla maraqla Yolçuya yaxınlaşır.]
LEYLA
Qapı? Nəyə açılan qapı?
YOLÇU
Daha dərin sualara. Biri sənə deyir "işıq aydınlıqdır",
o biri deyir "işıq kölgənin yoxluğudur".
İkisi də yanlış deyil. İkisi də tam deyil.
Amma ikisi birləşəndə işığın nə olduğunu hiss edirsən.
KƏNAN
Elə bax. Tələbəm, eşitdin?
Həqiqət parçalanmır — o, bizim baxış bucağımızdan görünür.
LEYLA
Yəni hər kəsin həqiqəti var... amma tam həqiqəti heç kimin yox?
YOLÇU
Məhz. Ona görə axtarış bitmir. Və bitməməlidir.
KƏNAN
Yolçu, sizi tanımıram. Amma bu sözlər tanış gəlir.
Sanki çox qədim bir müdrikdən eşitmişəm...
[Yolçu gülümsəyir. Qalxır.]
YOLÇU
Bəlkə eşitmisiniz. Həqiqət özü də bir yolçudur —
daim gedir, daim gəlir. Onu tutmaq olmaz,
yalnız onunla bir müddət yol gedə bilərsən.
[Yolçu qapıya doğru gedir.]
LEYLA
Gözləyin! Adınız nədir?
YOLÇU
Adım?
[Dayanır. Çiynini çəkir. Gülümsəyir.]
YOLÇU
Bu axşam... Sual idim. Sabah bəlkə Cavab olaram.
[Yolçu çıxır. Qapı örtülür. Sükut. Yağış davam edir.]
LEYLA
Müəllim... o kim idi?
KƏNAN
Bilmirəm. Amma bax — indi otaq daha işıqlı görünür, elə deyilmi?
[Leyla pəncərəyə baxır. Yağış yavaşıyır. Uzaqda bir işıq görünür.]
LEYLA
Bəli... görünür.
[Uzun bir sükut. Kənan kitabdan bir səhifəni açır, oxumağa başlayır. Leyla da öz kitabına dönür. İki insan, bir işıq, saysız-hesabsız həqiqət.]
* * *
PƏRDƏ ENIR
"Həqiqəti axtaran heç vaxt boş əllə qayıtmaz —
çünki axtarışın özü bir tapıntıdır."
- 533
iyun 2026, Tural İ.
Ahmet Yalçınkaya
hansı çırayı yandırsam əlimdə bir iz amma alovlandıra bilməm atəşi nisbətmi acep sonsuzluğa yaxud korluğa bu nəyin nəsi buraxsam hər şeyi küləyə buludlara uzansam, sirrlərin......
Ahmet Yalçınkaya
mən hər səhər bu yolun başına gəlirəm keçəcəksən deyə buradan gözləyərəm, gözləyərəm və gözləyərəm... uzaqda göründüyündə qəfəsinə sığmaz ürəyim, lalələr açılır içimdə... izah edilməz bir......
Firuz Mustafa
Buz üstə yazılmış sətirlər Mini Mono Mikro deyimlər qısa hekayələr Bakı- 2023 mini mono mikro Buz Üstə Yazılmış Sətirlər deyimlər qısa......
Tural İsmayılov
İnsan həyatında elə bir yaşa çatır ki, artıq başına gələn hadisələrdən çox, başına gəlməyən hadisələr haqqında düşünməyə başlayır. Başqa cür yaşasaydı nə olardı? Bir dəfə......
Firuz Mustafa
Payız Süvarisi (kinossenari) Ən adi günlərin birində Paris şəhərində, lap dəqiq desək, Parisin cənubundakı Monparns məhəlləsində yaşayan iş adamı Jüsten Bursenin başına çox......
زائـــور اوستاج
Bilməsin Qoy xəbər tutmasın sevgilim məndən, Nə qərara gəldiyimi bilməsin. Günorta demədən, gecə demədən, Gözyaşımı sildiyimi bilməsin. *** Qırıldı ümidlər, düşdümü suya?! Az qalsın sevincdən......
Firuz Mustafa
Firuz Mustаfа zülmətə аçılаn Qаpı sаnкi həmin аnlаrdа tanrının göz yаşlаrı ilə islаnmış qurbаnlаrı qəbul еtməкdən yоrulmuşdu (каntаtа. rоmаn.) …Qapı… Müəllıfdən “...Qаpı...” 1986-88-ci illərdə qələmə......
Firuz Mustafa
Firuz Mustafanın “Cənnət çiçəyi” romanındakı hadisələr real və irreal zamanların çarpazlaşdığı məkanda baş verir.......
Tural İsmayılov
Adam hər axşam evə qayıdanda əvvəlcə işığı yandırmırdı. Qaranlıqda bir neçə dəqiqə oturur, pəncərədən küçəyə baxırdı. Küçə işıqları qarşıdakı binaların divarlarına düşür, insanların kölgələri bir-birinin......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Onbir il bir sinifdə bir güldük,bir ağladıq. Neçə nurlu sabaha arzu-xəyal bağladıq. Yaddan çıxmır nə məktəb, nə sinif yoldaşları, Ağ məzərli qızların göyərçin baxışları. Məktəblə......