- İşıq və kölgə arasında ( bir pərdəlik fəlsəfi dram)
- Tural İsmayılov
-
Bir pərdəlik fəlsəfi dram
— Həqiqət heç vaxt ölmür, yalnız gizlənir —
PERSONAJLAR
KƏNAN — yaşlı bir müəllim, həyatını həqiqəti axtarmağa həsr etmiş
LEYLA — onun gənc tələbəsi, şübhəçi və istedadlı
YOLÇU — naməlum bir qərib, nə gəlişi, nə gedişi bilinən
Məkan: Köhnə bir kitabxananın son otağı. Yağış yağır.
Zaman: Axşamın alatoranı.
* * *
PƏRDƏNİN AÇILIŞI
[Kənan pəncərənin önündə dayanıb yağışa baxır. Leyla bir kitabı vərəqləyir. Otaqda yalnız bir lampa yanır.]
LEYLA
Müəllim... bu kitabda yazılanlara inanmaq olarmı? Hər kəs özünəməxsus həqiqəti yazıb. Bəs hansı doğrudur?
KƏNAN
Sual düzgündür. Amma cavabı axtarmazdan əvvəl soruş: həqiqət nədir ki?
LEYLA
Həqiqət... olduğu kimi olan şeydir. Dəyişməyən. Sabit.
KƏNAN
Elə düşünürsən? Bax bu yağışa. Damcılar düşür, birləşir, axır, buxarlanır, yenidən yağış olur.
Hansı an həmin su "həqiqi" sudur?
[Leyla kitabı qapadır. Düşünür.]
LEYLA
Yəni... həqiqət daim dəyişir?
KƏNAN
Yox. Dəyişən yalnız onun görünüşüdür. Suyun mahiyyəti dəyişmir —
axmaq, birləşmək, can vermək. Bu onun həqiqətidir.
[Qapı döyülür. Heç kim gözləmirdi. Leyla qapını açır — Yolçu içəri girir, üst-başı islanmış.]
YOLÇU
Bağışlayın. Sığınacaq axtarıram. Yalnız bir anlığa...
KƏNAN
Buyurun. Kitabxanada hamı sığınacaq tapır.
[Yolçu içəri girir. Divarları süzür. Kitablara baxır. Uzun bir sükut.]
YOLÇU
Bu qədər söz... bu qədər həqiqət iddiası. Hansı biri doğrudur görəsən?
LEYLA
Biz də elə bu barədə danışırdıq!
YOLÇU
Mən çox yerə getmişəm. Çox insanla danışmışam.
Hər kəs öz həqiqətinin tək həqiqət olduğunu söylədi.
Amma hamısı bir-birinə zidd idi.
KƏNAN
Bəs sizi bu ziddiyyətlər məyus etdimi?
YOLÇU
Əvvəlcə — bəli. Sonra anladım ki, hər ziddiyyət bir qapıdır.
[Leyla maraqla Yolçuya yaxınlaşır.]
LEYLA
Qapı? Nəyə açılan qapı?
YOLÇU
Daha dərin sualara. Biri sənə deyir "işıq aydınlıqdır",
o biri deyir "işıq kölgənin yoxluğudur".
İkisi də yanlış deyil. İkisi də tam deyil.
Amma ikisi birləşəndə işığın nə olduğunu hiss edirsən.
KƏNAN
Elə bax. Tələbəm, eşitdin?
Həqiqət parçalanmır — o, bizim baxış bucağımızdan görünür.
LEYLA
Yəni hər kəsin həqiqəti var... amma tam həqiqəti heç kimin yox?
YOLÇU
Məhz. Ona görə axtarış bitmir. Və bitməməlidir.
KƏNAN
Yolçu, sizi tanımıram. Amma bu sözlər tanış gəlir.
Sanki çox qədim bir müdrikdən eşitmişəm...
[Yolçu gülümsəyir. Qalxır.]
YOLÇU
Bəlkə eşitmisiniz. Həqiqət özü də bir yolçudur —
daim gedir, daim gəlir. Onu tutmaq olmaz,
yalnız onunla bir müddət yol gedə bilərsən.
[Yolçu qapıya doğru gedir.]
LEYLA
Gözləyin! Adınız nədir?
YOLÇU
Adım?
[Dayanır. Çiynini çəkir. Gülümsəyir.]
YOLÇU
Bu axşam... Sual idim. Sabah bəlkə Cavab olaram.
[Yolçu çıxır. Qapı örtülür. Sükut. Yağış davam edir.]
LEYLA
Müəllim... o kim idi?
KƏNAN
Bilmirəm. Amma bax — indi otaq daha işıqlı görünür, elə deyilmi?
[Leyla pəncərəyə baxır. Yağış yavaşıyır. Uzaqda bir işıq görünür.]
LEYLA
Bəli... görünür.
[Uzun bir sükut. Kənan kitabdan bir səhifəni açır, oxumağa başlayır. Leyla da öz kitabına dönür. İki insan, bir işıq, saysız-hesabsız həqiqət.]
* * *
PƏRDƏ ENIR
"Həqiqəti axtaran heç vaxt boş əllə qayıtmaz —
çünki axtarışın özü bir tapıntıdır."
- 410
iyun 2026, Tural İ.
Şəhriyar Mürsəl
Məsələn: Mən bilirəm ki nəyinki pulsuz heç 800 manat maaşla qadını sevmək olmaz.Əlbəttə qadınlar düz edir. Axı bir kişi 800 manat maaşla qadına hansı həyatı......
Şəhriyar Mürsəl
Maarifsiz i maarifləndirmək asandır. Amma həqiqəti görüb yenə də cəhaləti seçən, faktı eşidib inadından dönməyən öz fəlakətinin memarıdır. ~...
Roni Xamilyon
Dünyamda oldu Sevdirmədi Heç sənsiz Həyat mənə bağlıydı Etdi məni puç sənsiz Dərdlər Yadıma düşmür Deyil mənə vec sənsiz Sən məcbur eyləyirsən Gecələr Yenə......
Roni Xamilyon
Əllərinlə qazdın qəbrimi mənim Gülərək aldın əlimdən canı Günahkar mən özüm səbəbkarsa sən Yenə Aldandim çünki Neynim Bacarmadım Unutmağı Unutmagi Asand bilmə Özünlə......
Roni Xamilyon
Sevdim Dəli rüzgar kimi Dəyə bilmədim tellərinə Qismət olmadı sevib sevilmək Atdım ən dərinə Görsən Bəlkə Bir Yerdə Adımı Ya Şəklimi İntizarda Qoyma Məni Bir......
Roni Xamilyon
Sənə doluyam Sənə Doluyam Hisslərimlə Ya Boğulam Dənizində Ya ömr edim Hər izində Doluyam Bir Qədəh kimi Dəliyəm Gülündə Şeh kimi Yaylım axım......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Məni bilmək istəsən, Bil, mən o mən deyiləm. Gülməyimə baxma sən, Könüldə şən deyiləm. Çəkdiyim acıları, Sevginlə ovuduram. Kövrəlib göz yaşımı, Damla-damla uduram. Məni bilmək......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
ruh kimi gəlib, İpək saçlarına sığal çəkirəm. Eşidib səsini şirin dilindən, Gah şəkər çəkirəm,gah bal çəkirəm. Duyunca həsrəti dəniz gözündə, Sanıram özümü sənin......
Şümşəd Hüseynova
Həyat vaxt ədalətli olmadı. vaxt eyni yerdən baxmaq olmur həyata. Bəziləri həyata bir addım öndə başlayır, bizim kimiləri isə geridən, onların ardınca yaralar......
Şümşəd Hüseynova
Getmək istərəm bir qış səhəri — Qoyub yurdu, eli, şəhəri. Qoy ağlasın hamı, Fəryadlar göyə çəkilsin. Qırx gün verin, Yağışlar yerdən çəkilsin. , Tanrım,......