- Ağrının ssenarisi - (psixoloji-fəlsəfi janrda hekayə)
- Tural İsmayılov
-
Gecənin sükutu mürəkkəb qurumamış vərəqlərimin üzərinə ağır bir duman kimi çökürdü. Pəncərənin önündə dayanıb, uzaqda, qaranlığın içində batan şəhərin işıqlarına baxırdım. Masamın üzərində on birinci romanımın son səhifəsi dayanırdı. Oxucularım üçün bu, növbəti bir şahəsər, tənqidçilər üçünsə rəfləri bəzəyəcək yeni bir uğur idi. Amma mənim içimdə yalnız kimsəsiz bir boşluq və mənəvi bir ağrı fəryad qoparırdı.
Bir yazıçının, yəni mənim ən böyük faciəm nə vaxt başlayır? Sözüm tükənəndə? Yoxsa sözüm çoxalıb, bəşəriyyətin kar olduğunu anlayanda?
Barmaqlarımın ucunda hələ də mürəkkəbin soyuqluğunu hiss edirdim. İllərdir yazırdım. İnsanların ağrılarını, sevgilərini, xəyanətlərini və qorxularını sətirlərə köçürürdüm. Mən bir növ mənəvi cərrah idim; cəmiyyətin ruhunu yarıb baxır, ordakı çirki, qanayan yaraları kağıza tökürdüm. Amma indi, bu gecə başa düşürdüm ki, hər dəfə başqasının ağrısını yazanda öz ruhumdan bir parçanı qurban verirmişəm. Oxucularım kitablarımda özlərini tapıb təsəlli alarkən, mən öz bütövlüyümü itirirdim.
"Mən bir hekayə oğrusuyam," – deyə pıçıldadım. Səsim boş otaqda əks-səda verdi. "Başqalarının göz yaşlarını mürəkkəbə çevirib, ondan şöhrət qazanan bir dilənçiyəm."
Bu düşüncə içimi gəmirən mənəvi iztirabımın nüvəsi idi. Yaratdığım personajların qarşısında özümü günahkar hiss edirdim. Onları ağrıdan mən idim, onları öldürən, onlara əzab verən mən idim. Sırf "yaxşı bir süjet" xatirinə neçə-neçə xəyali insana bu dünyada real insanların çəkdiyi əzabları yaşatmışdım. İndi isə həmin personajlar qaranlıq otağımın künclərindən mənə baxırdılar. Onların səssiz baxışları ittiham dolu idi: "Bizi niyə yaratdın? Əgər bizə xoşbəxtlik verməyəcəkdinisə, bu qaranlıq dünyana niyə doğurdun?"
Masamın üzərinə tək bir şamın zəif işığı düşürdü. Masaya yaxınlaşdım, əlimdəki qələmə baxdım. Bu kiçik taxta parçası mənim həm silahım, həm də zəncirim idi. Fəlsəfə kitabları insanın varlıq qayğısını izah etməyə çalışarkən bəzi şeyləri unudurdu: Yaradan olmaq, yaradılanın iztirabını çəkmək qədər ağır yük yoxdur. Mən öz kiçik dünyamın tanrısı idim, amma amansız və çarəsiz bir tanrısı.
Birdən qapım döyüldü. Gecənin bu vaxtı heç kim gəlməzdi.
Ağır addımlarla qapıya tərəf getdim və onu açdım. Qarşımda heç kim yox idi. Sadəcə astanada bir parça kağız dururdu. Kağızı götürüb otağa qayıtdım. Şamın işığına tutanda heyrətdən donub qaldım. Bu, mənim ilk romanımın – illər öncə yazdığım, gənc yaşda intihar edən bir qızın hekayəsinin əlyazmasından bir səhifə idi. Amma səhifənin sonunda mənim yazmadığım, tamamilə təzə bir cümlə var idi. Yazı mənim öz xəttimə bənzəsə də, daha zərif, daha azad bir əllə yazılmışdı:
"Sən məni ağrılarımın içindən keçirib öldürəndə elə bildin ki, mən yox oldum. Amma sən məni yazmaqla mənə əbədiyyət verdin. Mən bu saatda sənin kağızlarında deyil, bu kitabı oxuyub intihardan vaz keçən yüzlərlə insanın ruhunda yaşayıram. Sənin iztirabın, bizim xilasımızdır."
Gözlərimdən bir damla yaş süzülüb masanın üzərindəki sonuncu romanımın vərəqinə düşdü. Mürəkkəb bir az dağıldı, sözlər bir-birinə qarışdı.
O an hər şeyi başa düşdüm. Mənim mənəvi iztirabım bir cəza deyilmiş. Bu, bəşəriyyətin ortaq ağrısını daşımaq üçün seçilmiş bir ruhun çarmıxı idi. Dünya ağrıyırdı, mən isə o ağrını öz bədənimdən və ruhumdan keçirib incəsənətə, işığa çevirməli olan bir filtr idim. İztirab çəkmədən, o qaranlıq tunellərə girmədən başqalarına yol göstərmək olmazdı.
Şamı üfürüb söndürdüm. Otağım tamamilə qaranlığa qərq oldu. Amma bu dəfə qaranlıq qorxulu deyil, doğma idi. Pəncərədən yenidən şəhərə baxdım. Artıq özünü tənha və günahkar hiss etmirdim. Mən milyonlarla insanın heç vaxt deyə bilmədiyi, ürəklərində gizlətdiyi o səssiz fəryadın rəsmi tərcüməçisi idim.
Və qaranlığın içində, növbəti kitabımın ilk cümləsi beynimdə doğulmağa başladı. Ağrıyla, amma ümidlə... - 329
may 2026, Tural İ.
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Məni bilmək istəsən, Bil, mən o mən deyiləm. Gülməyimə baxma sən, Könüldə şən deyiləm. Çəkdiyim acıları, Sevginlə ovuduram. Kövrəlib göz yaşımı, Damla-damla uduram. Məni bilmək......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
ruh kimi gəlib, İpək saçlarına sığal çəkirəm. Eşidib səsini şirin dilindən, Gah şəkər çəkirəm,gah bal çəkirəm. Duyunca həsrəti dəniz gözündə, Sanıram özümü sənin......
Şümşəd Hüseynova
Həyat vaxt ədalətli olmadı. vaxt eyni yerdən baxmaq olmur həyata. Bəziləri həyata bir addım öndə başlayır, bizim kimiləri isə geridən, onların ardınca yaralar......
Şümşəd Hüseynova
Getmək istərəm bir qış səhəri — Qoyub yurdu, eli, şəhəri. Qoy ağlasın hamı, Fəryadlar göyə çəkilsin. Qırx gün verin, Yağışlar yerdən çəkilsin. , Tanrım,......
Şümşəd Hüseynova
Gözlərim yollardan yığışmır bir an, hər tində, hər küncdə . Bayaq da birinə gözüm sataşdı Gözlərim sən sandı, aldandı yenə... Daha dözmür ürək, açılmır......
Şümşəd Hüseynova
Bir payız səhəri gözlərimi açdığım andan üşüyürdüm. Yerim isti idi, ancaq mən niyəsə buz kimi idim. Ağlamaq istədim, ancaq göz yaşlarım qəsdimə durdu. Sanki həyat......
Şümşəd Hüseynova
Hər daim özümdən uzaqlaşan zaman qaçdığım tək yer var: qələm və vərəq. Bu hər daim belə olub. Hələ uşaq zamandan incəsənətə meyilli biri olmuşam. Nəticə?......
Şümşəd Hüseynova
İnsanlar gedər, xatirələri qalar. Bir insanın səsini, qoxusunu, hətta üzünü belə unuda bilərsiniz, fəqət heç zaman sözlərini, tutmadığı vədlərini unuda bilməzsiniz. Qələmimdə sevgi daim müqəddəs......
Şümşəd Hüseynova
Mən səni dərman bilərdim Sən dərdimə dərdmi qatırsan? ya gəl yanıma, ya burax məni, Sevgimi oyuncaqmı sanırsan? Sənsiz dözmək olmur, . Hara gedim? Kimə deyim......
Şümşəd Hüseynova
Bir yaz axşamı Ay işığında görsəm üzünü, duysam səsini. Kim deyər bezmişəm nur camalından. Ay mənim, bəxtimin qara taleyi. Səni sevmişdim günəşli bir gün, necə......