- “Ulu Han Ata Bitikci”
- Tariyel Azərtürk
-
Tariyel Azərtürk
“Ulu Han Ata Bitikci”
Epoxaöncəsi Türkün yeni tapılmış “Ulu Han Ata Bitikci” (Ulu Xan Ata Yazar) eseri bir mövcudluğu demeye də əsas verir. Əvvəla, buradakı Bitikçi termini Yazar deməkdir. Özü də əsəri kağıza, dəriyə deyil, daşa, qayaya qazıyan şəxsə deyilirdi qədim türkcə. Fəqət çətin ki, eserin həcmini bilməsək də, onun kitab kimi daşa qazıldığını demək olmaz. Biti fəaliyyəti eramzıdan əvvəl və sonrkı erkən əsrlərdə (bizim eranin İİ yüzilliyinə kimi) Mixi yazılar dövrü də, sonrakı Orxon-Yenisey daş salnamələrinin qazıldığı sonrakı dövrlər də (bizim eranın 5-8-ci əsrləri) mövcud idi və yazı adətən gildən hazırlanmış lövhələrə və qaya səthlərinə (sonrakı dövrlər) biti edilirdi – yazılırdı. Odur kı, bu əsərin Mixi yazılı dövrlərinə gedib çıxdığını deməyə tam haqqımız var. Bu fikri daha bir faktla möhkəmləndirmək olar:
Ulu mixi yazılı Yazarımız Şəmsı Ədəd Abi 3000 il bundan öncə Türkün Ulu Xan Bayat Çapan adlı sərkərdəsinin və yazarının adını çəkir. Və onun ölümünə sözün əsil mənasında göz yaşları axıdır:
“Ulu Xan Bayat, Ulu, Çapan ki, u mətim!
Pah, uyuyur...
Çal müziyim, rah cam...
al qəm, samma hurrayam...”
Yəni, Kaş indi Türkün deyək ki, Qarabağdan qovulduğu bu ağır anlarında Ulu Xan Bayat Çapanı – u mətinim sağ olaydi. Görərdilər düşmənin dərisin boğazından necə soyur. Ah, deyir Şair, hardaydı bizdə u bəxt, O ki, uyuyur. O ki, rəhmətə gedib... Bu dərdə dözməyən Şair, müsiqiyə (bu sözü yunana verirlər) və bir cam rama (cam – qədəh şəraba) (rom şərabı termininin da kökünün haradan gəldiyini görürsünüzmü?) müraciət edib, dərdini yüngülləşdirmək, daxilini çulğalayan qəmini azaltmaq istəyir. Və düşməndən Ulu Xan Bayatsız da qisas alaçağına söz verir: Məni bu qədər də horra – sıyıq sayma! deyir Böyük Şairimiz.
Hələlik belə bir iddia irəli sürmək olar ki, ola bilsin ki, ilkin analizə görə Dede Qorqud dastanımız seviyyesində olan belə bir Ulu Dastanın Yaradıcısı da Ulu Türkün özünə Ata saydığı ULU XAN BAYAT ola bilər (?).
- 161
noyabr 2017, Tariyel A.
Roni Xamilyon
Dünyamda oldu Sevdirmədi Heç sənsiz Həyat mənə bağlıydı Etdi məni puç sənsiz Dərdlər Yadıma düşmür Deyil mənə vec sənsiz Sən məcbur eyləyirsən Gecələr Yenə......
Roni Xamilyon
Əllərinlə qazdın qəbrimi mənim Gülərək aldın əlimdən canı Günahkar mən özüm səbəbkarsa sən Yenə Aldandim çünki Neynim Bacarmadım Unutmağı Unutmagi Asand bilmə Özünlə......
Roni Xamilyon
Sevdim Dəli rüzgar kimi Dəyə bilmədim tellərinə Qismət olmadı sevib sevilmək Atdım ən dərinə Görsən Bəlkə Bir Yerdə Adımı Ya Şəklimi İntizarda Qoyma Məni Bir......
Roni Xamilyon
Sənə doluyam Sənə Doluyam Hisslərimlə Ya Boğulam Dənizində Ya ömr edim Hər izində Doluyam Bir Qədəh kimi Dəliyəm Gülündə Şeh kimi Yaylım axım......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Məni bilmək istəsən, Bil, mən o mən deyiləm. Gülməyimə baxma sən, Könüldə şən deyiləm. Çəkdiyim acıları, Sevginlə ovuduram. Kövrəlib göz yaşımı, Damla-damla uduram. Məni bilmək......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
ruh kimi gəlib, İpək saçlarına sığal çəkirəm. Eşidib səsini şirin dilindən, Gah şəkər çəkirəm,gah bal çəkirəm. Duyunca həsrəti dəniz gözündə, Sanıram özümü sənin......
Şümşəd Hüseynova
Həyat vaxt ədalətli olmadı. vaxt eyni yerdən baxmaq olmur həyata. Bəziləri həyata bir addım öndə başlayır, bizim kimiləri isə geridən, onların ardınca yaralar......
Şümşəd Hüseynova
Getmək istərəm bir qış səhəri — Qoyub yurdu, eli, şəhəri. Qoy ağlasın hamı, Fəryadlar göyə çəkilsin. Qırx gün verin, Yağışlar yerdən çəkilsin. , Tanrım,......
Şümşəd Hüseynova
Gözlərim yollardan yığışmır bir an, hər tində, hər küncdə . Bayaq da birinə gözüm sataşdı Gözlərim sən sandı, aldandı yenə... Daha dözmür ürək, açılmır......
Şümşəd Hüseynova
Bir payız səhəri gözlərimi açdığım andan üşüyürdüm. Yerim isti idi, ancaq mən niyəsə buz kimi idim. Ağlamaq istədim, ancaq göz yaşlarım qəsdimə durdu. Sanki həyat......