...
  • Sənət və Ədavət
  • Nurəddin ƏDİLOĞLU
  • Nurədddin ƏDİLOĞLU.
    SƏNƏT və ƏDAVƏT

    1982-ci ildə İrəvanda ixtisasartırma kursunda olarkən bizi Matenadaran muzeyinə və “soyqırım” abidəsinə ekskursiyaya apardılar. Məhz elə SSRİ-nin çiçəkləndiyi, necə deyərlər büro-büro dövründə - ötən əsrin 60-cı illərinin ortalarından “soyqıqırm” iddasıyla dünyaya haray-həşir salan ermənilər Azərbaycanın qədim şəhəri İrəvanda bu Memorial Kompleksi yararatmaqla qarşısıalınmaz məkrli missiyaya rəvac verdilər.
    1965-ci il aprelin 23-də uydurma “erməni soyqırımı”nın 50 illiyi Ermənistanda qeyd edilməsi soydaşlarımızın yenidən öz ata-baba torpaqlarında sıxışdırılmasına güclü təkan verdi.
    Bəli, 52 il əvvəl əsası qoyulan Memorial Kompleks hiyləgər erməni siyasətçilərinin uzaqgörənliyi, antitürk təbliğatının bariz təcəssümü, Avropa və Amerikada himayədar qoıtuğuna sığınmaq üçün AÇAR-KART və gələcəkdə "əldə edəcəkləri qələbələrin" qarantı oldu. Memorial Kompleksdə müəyyən pauzalarla qəmli müsiqi səsləndirilir... Bizi bura adına “müəllim” dediyimiz erməni millətçiləri gətirmişdi. Aradan 35 il keçir, indi həmin musiqini xatırlayanda istər-istəməz yadıma Cəlil Məmmədquluzadənin "Kamança" əsəri düşür...
    1920-ci ildə Şuşada qələma aldığı “Kamança” əsərində erməni Baxşının çaldığı dərdli-yanıqlı təranələr türkoğlu Qəhrəman yüzbaşının içindəki intiqam, QİSAS alovlarını söndürürüb, ürəyini yumşaltdığı kimi, uydurma erməni soyqırım memorial kompleks abidəsinin önündə baş əyən xristian, eləcə də bəzi müsəlman (yeri gəlmişkən, Livan qondarma soyqırımı tanıyan yeganə müsəlman ölkəsidi) dövlət başçılarının, baş nazirlərinin, diplomatlarının qəlbində həmin QƏMLİ musiqi “əzabkeş” ermənilərin “halına” yazığı gəlmək, rəhm etmək hissləri aşılıyır...
    “Kamança”da Şirzadı öldürən Vartanın törəməsi, Xankəndində dünyaya gələn Zori Balayan “Ocaq” kitabı iki xalq arasında ocaq qaladı. Bu ocaq Mirzə Cəlinin 60 il öncə “Kamança” ilə söndürdüyü ədavət ocağı idi.
    Mirzə Cəlilin “Kamança”sından 72 il sonra Xocalıdakı soyqırımı törədən bəlkə Qəhrəman yüzbaşının illər öncə güzəşt ediyi erməni Baxşının nəvə-nəticələriydi ?! Çünki “Kamança” əsərində müəllif şəhid anası Zeynəbin dili ilə erməni Başıya belə deyir və bizlərə xəbərdarlıq edirdi ki: “ Vallah, fürsət tapsan sən də haman müsəlman qanına yerikləyən ermənilərin birisən!”
    Amma Xocalıya qədər ermənilər hər il aprelin 23-24-də Azərbaycan türklərini öldürmək üçün fürsət axtarırdılar. Və biz Zeynəb ANAnın o müdrik xəbərdarlığını kamançaya, saza, zurnaya, balabana, qaboya qulaq asa-asa qulaqardı elədik.1967-ci ilin aprelində Xankəndidə bir neçə azərbaycanlını qətlə yetirilməsi faktı belə başbilənlərimiz ört-basdır elədilər. (Budurmu uzaqgörənlik siyasəti?)
    Erməni qəddarlığına qarşı kini-kudurəti dayandıran, Qəhrəman yüzbaşının qəlbində humanist duyğular yaradan “Kamança”nın yazıldığından bu gün 97 il ötür. Deyirəm, xalqımız son zamanlar musiqiyə –xüsusilə, muğama çox qulaq asır. Telekanallar, radiolar səslənən nəğmələr erməninin DAĞ basdığı yaralı ruhumuza güya məlhəm qoyur, bizə bəşəri sevginin ləzzətini dadızdırır və s. Doğurdanmı, sənət ədavəti ortadan qaldırır? Yaxşı, əgər beləsə niyə onda adına sənət dediyimiz DÜNYANIN gözəl MUSİQİ nümunələri erməninin, ATƏT-in Minsk qrupunun (fransız-rus-amerkalı) həmsədrinin qəlbində humanist duyğuları oyadıb, ayağa qaldırmır?

  • oktyabr 2017, Nurəddin Ə.

  • 118
Daa Dimə (Şəki ləhcəsində yumoristik şeir)

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

O gün Şəkiyə getdik, Yaxşı görək, daa dimə. Eşit,gör nə eşitdik, Yaxşı görək, daa dimə. Xan qayıdıf gəlitdi, Halımıza gülütdü. Bə diyirdoz ölütdü? Yaxşı görək,......

Haindi (Şəki ləhcəsində yumoristik şeir)

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Bu yerlərdə bir el var, Bilooz,diyim haindi. Burda şipşirin dil var, Cözoo yiyim haindi. Hayva böyun əyitdi, Sararalıtdı,dəyitdi. Ceem cööm cəlitdi? Toydan ciyim haindi. Giriş......

Zər Qafiyə Quqquluqu Satira

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Gəl açaq biz xoruza bir qafiyə , Quqquluqu. Hələ kimsə yazmayıb,sirr qafiyə Quqquluqu. Paylaşır öz səsini mələk gördükdə bu qərib, Dərk etməz insan oğlu dürr......

Dəvənin Etirazı

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Niyə kinli olduğun soruşdular dəvədən. Dəvə də,hirsli-hirsli tez çıxdı hövsələdən. Dedi: -mən bu həyatın acısını yaşadım, Duz dedilər daşıdım. Qənd dedilər daşıdım. Canla-başla getmişəm ağamın......

Baxarıq

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Alar qucağına bizi bu dünya, Biz ona lap körpə yaşdan . Açıb vərəqlərik hər səhifəsini, Çalışıb əvvəldən,başdan . Aldadar dünyanın ləzzəti,duzu, İstərik çoxunu,bəs edər azı.......

Dəniz insan kimidir

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

gizlədər hər sirrini. Saxlar əl çatmaz yerdə zinətini,dürrünü. Baxıb göyün üzünə, sinəsi qübar eylər. Pıçıldaşar ləpələr, həya eylər,ar eylər. ,......

Bizim nağıl

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Biri vardı, biri yoxdu, olan səndin, olmayansa sənsiz günüm. Nə azıydı,nə çoxuydu, səndən qeyri gün yoxuydu başqasını düşünüm. Bir sən vardın, düşüncəmin sənsiz günü yox......

Qadın

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Öz könül bağına baxsan azacıq, Görərsən ətirli çiçəkdi . Alıb ətrafını qönçə,tumurcuq, Açılan təzətər ləçəkdi . sız bir dünya dəyməz gözünə, Kimdi sığdırmayan onu özünə?......

Bakı qəzəl

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Görərsən gəzsən əgər dünyada bir danə Bakı. Xəzərin sahilində bərq vuran dürdanə Bakı. Xəzərdir badəsində meyxoş edən piyaləsi, Əyləşibdir taxtında bənzəyir sultanə Bakı. Canıının parçasıdır......

Səni düşünürəm

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Burda hər tərəfi qar örtüb gülüm, Yenə xəyallarım baş alıb göyə. Birgə seyr edəydik,istədi könlüm, Düşündüm sən qarı sevirsən deyə. Qartop oynayaydıq uşaqlar kimi, Ayaq......