- İnsanlar dünyanın çiçəkləridir
- Əzizağa Elsevər
-
Əzizağa Elsevər
İnsanlar dünyanın çiçəkləridir
Esse
İnsan! Çiçək zərifliyi, qaya sərtliyi. Sevinc bulağı, qəm çırağı. Eşq pərvanəsi, məhəbbət divanəsi, həqiqət carçısı, haqq yolçusu. Başdan-başa sirr, müəmma. Açılmamış düyün, yazılmamış kitab, oxunmamış nəğmə. Zamanın gərdişi düyününü açır, taleyin əlləri kitabını yazır, həyat nəğməsini oxuyub keçir. İnsan əməllərinə qoşulub bir ömürdə iki ömür yaşayır: olumdan ölümə sarı uzanan gerçəklik üstündəki ömür- keçici, ötəri; ölümdən sonrakı- yaddaşlarda göyərən, xatirələr işığında yuyunan, əbədi, ölməyən ömür. Həyat insanı gərək aldatmasın. İnsan bir qırıq nəfsin əsiri olmasın. Yaxşı da dünyadan gedir, yaman da. Yaxşı elə sağlığında ikinci dünyasını qazanır. Kiminsə əlindən tutur, dar gündə kiməsə həyan, arxa olur. Bir ürək sevindirir, bir könül qanadlandırır. İşıq olub kiminsə pəncərəsindən dar komasına süzülür, çörək olub təknəsinin qaralan, sıxılan boşluğunu doldurur. Yaxşı dünyadan köçür, yaxşılığı isə özü ilə aparmır. Yaxşılığı çiçək olub açılır, toxum olub ürəklərə səpilir. İnsan yaxşılığın quludur. Hər insan yaxşılığı bacarmır. Yaxşılıq haqq işığıdır. Ürəyində Tanrı istəyi, haqq işığı olanlar ancaq yaxşılıq üçün doğulur.
Bəxtiyar insanın keçdikcə hər gün
Fikrində yaxşılıq hər şeyə üstün.
Ümidin sönməsin dünya olsa dar,
Hər qara buluddan ağ yağış yağar. ( N. Gəncəvi )
Yaxşı insanların qəlbi saf, üzü ağ olar. Ağlı az olanın sözü və işinin çoxusu özünün olmaz. Ağıllı insan kamal axtarar, nadan var- dövlət. Ağıllı insan öz nöqsanları üçün üzr istəyəndir. Nöqsanlarını etiraf etmək ağıldandır. Bilməmək ayıb deyil, bilmədiyini boynuna almamaq ayıbdır. Yoldan çıxmaq ayıb deyil, yola gəlməmək ayıbdır. Ağıllı insanda üç xasiyyət olar: soruşduqda cavab verər, adamlar danışmaqda çətinlik çəkəndə o danışar, xalqına fayda verən fikir irəli sürər. İnsanın ən gözəl ağlı özünü başa düşməsidir. Özünü başa düşənin özünə inamı olar. Özünə inamı olmayanın isə nailiyyəti olmaz. İnsan səhv edə bilər. Səhvsiz insan olmaz. Ancaq insan səhvlərinin adətkarı olmamalıdır. İnsan düzlüyə, təmizliyə sığınmalı, düzlüklə böyüklük məqamına çatmalıdır. İnsan özündən güclünün qabağında susub, gücsüzə meydan oxumamalıdır. İnsanın səbri, dözümü onun arxası, köməkçisidir. O, hər şeyə səbrlə nail olar. Dözümü ilə bütün çətinliklərini aradan qaldırar. Adı gözəl olmaqla insan gözəl ola bilməz. İnsanın gərək əməli gözəl olsun. Hər bir əməl gözəlliyindən bir insan boylanır dünyaya. İnsan elmə can atmalı, elmə yiyələnməlidir. Elm insanın bəzəyi, yaraşığıdır. Elmsiz insan meyvəsiz ağac kimidir. Elm insanlıqla qoşa addımlamalıdır. İnsanlığı olmayanın elmi də olmaz. İnsan əməklə, zəhmətlə hər şeyə nail olar. Xeyirli iş görənlərin adı xeyir əhli cərgəsində yazılar. Xeyirxah, ağıllı insan yoxsul, nadan isə hörmətli olmaz. Həyatda insanın ən qəddar düşməni yoxsulluqdur. Yoxsulluq bütün fəlakətlərin əsasıdır.
Ey insan, bu dünyanı heç kəs tutub getməyəcək. Bu dünya nə mənə, nə də sənə qalacaq. Bu dünya yaxşılığa, yaxşılara qalacaq. Bu dünya bir lövhədir, yazılmamış lövhə. Orda yaxşılardan yaxşılıq, pislərdən pislik yazılacaq. Pisliyə çalışma, pislik ürək ağrısı, xəcalət yüküdür. Unutma ki, bu gün etdiyin pislik sabah cavabıyla qapında dayanacaq. Yaxşılığa, insanlığa çalış. Yaxşılıq haqq işığı, insanlığın bəzəyi, zinətidir. İnsanlıq ölümsüzlük, əbədiyyətdir!..
- 130
aprel 2020, Əzizağa E.
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
O gün Şəkiyə getdik, Yaxşı görək, daa dimə. Eşit,gör nə eşitdik, Yaxşı görək, daa dimə. Xan qayıdıf gəlitdi, Halımıza gülütdü. Bə diyirdoz ölütdü? Yaxşı görək,......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Bu yerlərdə bir el var, Bilooz,diyim haindi. Burda şipşirin dil var, Cözoo yiyim haindi. Hayva böyun əyitdi, Sararalıtdı,dəyitdi. Ceem cööm cəlitdi? Toydan ciyim haindi. Giriş......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Gəl açaq biz xoruza bir qafiyə , Quqquluqu. Hələ kimsə yazmayıb,sirr qafiyə Quqquluqu. Paylaşır öz səsini mələk gördükdə bu qərib, Dərk etməz insan oğlu dürr......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Niyə kinli olduğun soruşdular dəvədən. Dəvə də,hirsli-hirsli tez çıxdı hövsələdən. Dedi: -mən bu həyatın acısını yaşadım, Duz dedilər daşıdım. Qənd dedilər daşıdım. Canla-başla getmişəm ağamın......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Alar qucağına bizi bu dünya, Biz ona lap körpə yaşdan . Açıb vərəqlərik hər səhifəsini, Çalışıb əvvəldən,başdan . Aldadar dünyanın ləzzəti,duzu, İstərik çoxunu,bəs edər azı.......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
gizlədər hər sirrini. Saxlar əl çatmaz yerdə zinətini,dürrünü. Baxıb göyün üzünə, sinəsi qübar eylər. Pıçıldaşar ləpələr, həya eylər,ar eylər. ,......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Biri vardı, biri yoxdu, olan səndin, olmayansa sənsiz günüm. Nə azıydı,nə çoxuydu, səndən qeyri gün yoxuydu başqasını düşünüm. Bir sən vardın, düşüncəmin sənsiz günü yox......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Öz könül bağına baxsan azacıq, Görərsən ətirli çiçəkdi . Alıb ətrafını qönçə,tumurcuq, Açılan təzətər ləçəkdi . sız bir dünya dəyməz gözünə, Kimdi sığdırmayan onu özünə?......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Görərsən gəzsən əgər dünyada bir danə Bakı. Xəzərin sahilində bərq vuran dürdanə Bakı. Xəzərdir badəsində meyxoş edən piyaləsi, Əyləşibdir taxtında bənzəyir sultanə Bakı. Canıının parçasıdır......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Burda hər tərəfi qar örtüb gülüm, Yenə xəyallarım baş alıb göyə. Birgə seyr edəydik,istədi könlüm, Düşündüm sən qarı sevirsən deyə. Qartop oynayaydıq uşaqlar kimi, Ayaq......