- Ağaclar da vətənsiz olmur... (Hekayə)
- Əzizağa Elsevər
-
Əzizağa Elsevər
Ağaclar da vətənsiz olmur... Hekayə
Ad günündə atası Tərlana balaca bir fikus ağacı almışdı. Qucağına götürüb üzündən öpə-öpə: “ Oğlum mənim, bu ağac kimi həyatda həmişə gözəl və işıqlı ol! Boy at, böyü, günəş istəkli, günəş arzulu ol! Heç vaxt kölgəyə sığınma, qoy həmişə öz kölgən olsun, mənim balam!..”- demişdi.
Ağacı eyvana qoymuşdular. Orda günəş işığı, hava bol, suyu da ki, yerində. Tərlan hər gün ən azı yüz kərə başına dolanır, yorulanda oturub, əlini çənəsinə söykəyib saatlarla ona baxırdı. Kiçik fikus da, elə bil , bu məsum baxışların işığında balaca Tərlanın istəyinə qoşulub onunla birgə yavaş-yavaş boy atırdılar. Tərlan ona mahnı oxuyur, baxçada öyrəndikləri şeirləri asta-asta pıçıldayırdı. Vallah, elə bil, körpə fidan da onun isti nəfəsini duyur, azacıq sərin mehdən yarpaqlarını tərpədib salamlayırdı. Tərlan oyuncaqlarını fikusun əkildiyi dibçəyin ətrafına düzürdü. Düzürdü ki, o, baxçadan gələnə qədər ağac darıxmasın, onlarla oynasın, başını qatsın. O, baxçada da dostlarına bu ağacdan danışır, birgə oynayıb, birgə boy atdıqlarını söyləyirdi. Hətta rəngli karandaşlarla şəklini çəkib dostlarına da göstərirdi.
Tərlangilin evi köhnə evlərdən idi. Adına “Xruşovka” deyilən bu evlər çoxdan vaxtını keçirib, necə deyərlər, qocalmışdı. Bir gün “yuxarıdan” gəlib, əlləri böyüklərin ətəyində olan “dayılar” təzə ev tikilənə qədər köçüb müvəqqəti kirayədə qalmağı bildirdilər. Evin yerində daha uca, daha yaraşıqlı ev ucaldacaqdılar. Köhnə evlərinə öyrəşmişdi Tərlan. O ev elə isti, elə doğma gəlirdi ki, köçməkləri də heç ürəyincə deyildi. Ancaq köçürtdülər, bir gecənin içində binanı da söküb, o böyüklükdə beşmərtəbəli evi yerlə bir etdilər. Elə bil hansısa müharibədən çıxmışdı bina. Viranəliyi xatırladırdı. Sanki yerlə bir olan o daşların altında qalmışdı insanların arzuları, ümidləri. “Alimlər evi” deyilən o evə belə vəhşilik yaraşmazdı. O ev çox alimlər yetişdirmiş, çox insanları ucaldıb şöhrət mərtəbəsinə qaldırmışdı.
Müvəqqəti kirayə qaldıqları üçotaqlı mənzil geniş və yaraşıqlı olsa da, eyvanı yox idi. Tərlan bura isinişə, uyuşa bilmirdi. Axşamlar da yuxusu ərşə çəkilir, tez-tez ağlayıb: “ Evimizi, öz evimizi istəyirəm!..”- deyirdi. Anası dilə tutur, atası həyət-bacaya gəzməyə çıxarırdı ki, bəlkə sakitləşə, olanları unudub, aramlıq, rahatlıq tapa. Ancaq heç nə alınmırdı. Onun içindəki sıxıntısı, üzüntüsü ap-aydın üzündən, gözündən oxunurdu. Elə bil şirin gülüşləri dodaqlarından çəkilmiş, həmişə təbəssümlü çöhrəsini süstlük, yorğunluq bürümüşdü. Bütün ailə bu ovqatda idi. Ancaq neyləmək olardı, bu da bir qismət idi, dözüb çətinliyi, ağrı-acını da ötürməli idilər. Yer, yurd itkisi nə olduğunu bilmirdilər. Evləri də onlara yurd idi. Onu itirəndən sonra bu itkinin nə demək olduğunu anladılar. Bu itki hər gün bir ağrı, bir acı idi döyürdü qapılarını. Rahatlıqlarını əllərindən alıb, sığındıqları kirayə evində göyüm-göyüm göynədirdi onları. Yedikləri çörək də, içdikləri su da dadını itirmişdi elə bil. Sanki havaları çatmırdı. Doğmalar içində o doğmalığa isinə bilmir, sanki gözə görünməz hansı bir sədsə onları ayırırdı. Dünya dərdləri ilə başlarına dolanır, hər düşən gecə acı bağırsaq kimi uzanır, ərimək, keçib getmək bilmirdi. Deyirlər, hər səhər bir ümid, bir aydınlıq gətirir. Ancaq onların ümidisə, elə bil daşa dəymiş, ayna kimi çiliklənib tökülmüşdü. O qırıqları bənd edib, ayna işığı tutmaq üçün hələ nə qədər ümidə sığınmalı, boş, yağlı vədlərə aldanmalı idilər. Axı dünya alıb-aldatdı dünyası idi. Fırlanır, çax-çuxu çox başları ağrıdırdı. Durduğun yerdə işə düşmək buna deyirdilər.
Fikus da bir gün darıxdı.Havasızlıqdan boğuldu. Günəşə boylanmaq, günəş işığını sinəsinə çəkmək istədi. Günəş işığı hardaydı ki?! Qalın, daş divarlar “daş” nağılını “oxumaqda”ydı. Asta-asta, xəfif-xəfif. Fikus daha bu “daş” nağılını dinləməkdən bezikmiş, içinə qapanıb, sanki həyatına, taleyinə göz yummuşdu. İri, enli yaşıl yarpağına xal düçmüş, təravətini itirmişdi. Payız qoxusuna, qış nəfəsinə də bürünüb öz şəkər, bal yuxusunu gözlərinə çəkməmişdi. “Bəlkə göz dəyib, nəzər olub!”- deyə Tərlanın anası fikusun yaxasından nəzər duası da asmışdı. Ancaq bir faydası, bir köməyi olmamışdı.
Bir gün Tərlan kövrəlib, göz yaşları içərisində solub getməkdə olan fikusa baxa-baxa atasından sordu: - Axı niyə... niyə belə oldu?! Bəlkə xətrinəmi dəydik...küsdümü bizdən?! Olmaya...-daha sözünün dalını gətirə bilmədi, qəhərdən boğuldu, göz yaşları yanaqları boyu süzüldü. Atası da kövrəldi, Tərlanın başını sinəsinə sıxıb ağlamaqdan güclə özünü saxladı. “Mən ağlasam, onlar içəridən sına bilər!..”- deyə düşündü. Oğlunun alnından, gözlərindən dönə-dönə öpdü. Başını dik tutub Tərlanın üzünə baxa-baxa pıçıldadı: - Ağac da canlıdır, oğul! Sən onu duyduğun kimi, o da səni duyur. O da sənin darıxdığını, nə hala düşdüyünü elə bilmə ki, görmür. Sənin ürəyində ev həsrəti, yurd həsrəti varsa, onun da içində ağac olmaq, ağac ömrü yaşamaq həvəsi var. Əfsus ki, günəşsiz həyat yoxdur. Ona görə də, hər şey kainatın bəzəyi, güzgüsü Günəşə sarı boylanır. Elə ağaclar üçün də günəş həyatdır , vətəndir!..
Bakı şəhəri, 01-03.11.2021.
- 177
noyabr 2021, Əzizağa E.
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
O gün Şəkiyə getdik, Yaxşı görək, daa dimə. Eşit,gör nə eşitdik, Yaxşı görək, daa dimə. Xan qayıdıf gəlitdi, Halımıza gülütdü. Bə diyirdoz ölütdü? Yaxşı görək,......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Bu yerlərdə bir el var, Bilooz,diyim haindi. Burda şipşirin dil var, Cözoo yiyim haindi. Hayva böyun əyitdi, Sararalıtdı,dəyitdi. Ceem cööm cəlitdi? Toydan ciyim haindi. Giriş......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Gəl açaq biz xoruza bir qafiyə , Quqquluqu. Hələ kimsə yazmayıb,sirr qafiyə Quqquluqu. Paylaşır öz səsini mələk gördükdə bu qərib, Dərk etməz insan oğlu dürr......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Niyə kinli olduğun soruşdular dəvədən. Dəvə də,hirsli-hirsli tez çıxdı hövsələdən. Dedi: -mən bu həyatın acısını yaşadım, Duz dedilər daşıdım. Qənd dedilər daşıdım. Canla-başla getmişəm ağamın......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Alar qucağına bizi bu dünya, Biz ona lap körpə yaşdan . Açıb vərəqlərik hər səhifəsini, Çalışıb əvvəldən,başdan . Aldadar dünyanın ləzzəti,duzu, İstərik çoxunu,bəs edər azı.......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
gizlədər hər sirrini. Saxlar əl çatmaz yerdə zinətini,dürrünü. Baxıb göyün üzünə, sinəsi qübar eylər. Pıçıldaşar ləpələr, həya eylər,ar eylər. ,......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Biri vardı, biri yoxdu, olan səndin, olmayansa sənsiz günüm. Nə azıydı,nə çoxuydu, səndən qeyri gün yoxuydu başqasını düşünüm. Bir sən vardın, düşüncəmin sənsiz günü yox......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Öz könül bağına baxsan azacıq, Görərsən ətirli çiçəkdi . Alıb ətrafını qönçə,tumurcuq, Açılan təzətər ləçəkdi . sız bir dünya dəyməz gözünə, Kimdi sığdırmayan onu özünə?......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Görərsən gəzsən əgər dünyada bir danə Bakı. Xəzərin sahilində bərq vuran dürdanə Bakı. Xəzərdir badəsində meyxoş edən piyaləsi, Əyləşibdir taxtında bənzəyir sultanə Bakı. Canıının parçasıdır......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Burda hər tərəfi qar örtüb gülüm, Yenə xəyallarım baş alıb göyə. Birgə seyr edəydik,istədi könlüm, Düşündüm sən qarı sevirsən deyə. Qartop oynayaydıq uşaqlar kimi, Ayaq......